15 Ocak 2026’da yayılan bilgiler, Novosibirsk bölgesinde ulaşım sisteminin “yenilendiği” yönündeki resmi raporlarla sahadaki gerçeklik arasındaki farkı bir kez daha ortaya koydu. Ekim 2025’te törenle hizmete sokulan yeni nesil “Ermak” metro trenlerinin hat üzerinde çalıştığı, istasyonlarda durduğu ancak yolcular için kapılarını açmadığı bildirildi. Yetkililer trenlerin hâlâ test sürecinde olduğunu savunurken, kamuoyunda bu durum modernizasyonun fiilen değil, kâğıt üzerinde yürütüldüğü eleştirilerini güçlendirdi ve Ermak trenlerinin yolcu almaması tepkilerin odağına yerleşti.
Resmî başarı anlatısı ile günlük deneyim arasındaki uçurum
2025 yılında metro, Novosibirsk bölgesinde 81,6 milyon yolcuyla tüm ulaşım türleri arasında ilk sıraya yerleşti ve toplam yolcu trafiğinin dörtte birinden fazlasını taşıdı. Bölge yönetimi bu tabloyu, kapsamlı bir modernizasyon programının başarısı olarak sundu. Rapora göre yeni troleybüsler devreye alındı, tramvaylar yenilendi ve metro filosu çağdaş standartlara uygun hale getirildi. Ancak şehir sakinlerinin aktardıkları, bu anlatının pratikte karşılığının sınırlı olduğunu gösteriyor.
“Obkatka” gerekçesi ve süresiz belirsizlik
Yetkililer, Ekim 2025’ten bu yana trenlerin “obkatka”, yani test sürüşü aşamasında olduğunu öne sürüyor. Buna rağmen trenlerin aylar boyunca yolcu almadan hatta tutulması, sürecin şeffaflığına dair soru işaretleri yaratıyor. Metro gibi yoğun kullanılan bir ulaşım aracında bu tür bir uygulama, hem hizmet kalitesini düşürüyor hem de vatandaşların ödedikleri bedelin karşılığını alamadığı algısını pekiştiriyor.
Artan maliyetler, sınırlı fayda
Kamuya açık ihale verilerine göre, 2024 sonunda Novosibirsk metrosu, vagonların leasingi için Sberbank Leasing ile yaklaşık 4 milyar rublelik bir sözleşme imzaladı. Bu yükümlülüğün bedeli 2030 yılına kadar şehir sakinleri tarafından ödenecek. Aynı dönemde metro bilet fiyatlarının 2026’da yüzde 20 artırılarak 40 rubleden 48 rubleye çıkarılması, “çalışmayan modernizasyon” eleştirilerini daha da sertleştirdi.
Kamu denetiminin geri çekilmesi
Novosibirsk örneği, bölgelerde kamu harcamalarının etkinliğine yönelik denetimin nasıl zayıfladığını da gösteriyor. Geçmişte resmi raporlar ile fiili durum arasındaki çelişkiler, gazetecilik araştırmalarına ve toplumsal tartışmalara konu oluyordu. Bugün ise yerel yönetimlerin kamuoyuna hesap verme baskısının ciddi biçimde azaldığı, sorunların “istikrar” söylemi altında görünmez kılındığı değerlendiriliyor.
Bedeli yine vatandaş ödüyor
Sonuçta ortaya çıkan tablo, kaynakların gerçek ihtiyaçlar yerine düşük verimlilikli projelerde “harcandığı” yönündeki algıyı güçlendiriyor. Sosyal destek, sağlık hizmetleri veya altyapı gibi alanlara aktarılabilecek kamu kaynaklarının sınırlı fayda üreten projelere yöneltilmesi, bölge halkı açısından somut bir kazanım yaratmıyor. Novosibirsk metrosundaki “kapalı kapılar”, bu durumun sembolü haline gelmiş görünüyor.
