Emtia piyasalarında geçtiğimiz hafta, tarifelerin neden olduğu olumsuzluklar ile arz-talep endişeleri belirleyici faktörler olarak öne çıktı. ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimine dair haberler de fiyatlamaları etkiledi.
ABD Başkanı Donald Trump, federal hükümetin yeniden açılmasına yönelik bütçe tasarısını imzalayarak daha önce 43 gün süren hükümet kapanışını sonlandırdı. Bu gelişme piyasalarda olumlu karşılanırken, ertelenen makroekonomik verilere dikkatler yoğunlaştı.
Veri akışındaki aksaklıklar, enflasyon ve istihdam risk algısını artırarak ekonomik tahminleri zorlaştırdı. Bu ortamda Fed’in “bekle-gör” politikasına yönelebileceği beklentileri güçlendi.
Analistler, açıklanacak verilere dair belirsizliklere dikkat çekerek, eksik verilerin raporların güvenilirliğini olumsuz etkileyebileceğini vurguladı.
Fed yetkilileri, sözle yönlendirmeleri ile takip edildi. Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid, faiz indirimine karşı olduğunu yineleyerek, ilave gevşemenin iş gücü piyasasına yeterli katkıyı sağlamayacağını belirtti. Dallas Fed Başkanı Lorie Logan ise aralık ayında yeni bir faiz indiriminin desteklenmesinin zor olacağına işaret etti.
Trump ayrıca, 2 Nisan 2025’te duyurduğu global “karşılıklı tarifeler” kapsamını daraltarak ABD’de yeterlice üretilmeyen tarım ürünlerine gümrük vergisi muafiyeti sağladı. Bu karar, Beyaz Saray tarafından iç talep ve üretim kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla alındı. Analistler, Trump’ın temel gıda maddeleri içeren 200’den fazla ürünün gümrük vergilerini geri çektiğini kaydetti.
ÇİN’İN EKONOMİK BÜYÜMESİ GERİLEDİ
Çin, ABD ile olan tarife gerilimi ve ekonomik belirsizlikler nedeniyle üretim, tüketim ve yatırımlardaki ivme kaybını ekim ayında da sürdürdü. Ulusal İstatistik Bürosu’nun verilerine göre, sanayi üretimi yüzde 4,9, perakende satışlar yüzde 2,9 artarken, sabit sermaye yatırımları yüzde 1,7 düştü.
Yıllık cirosu 20 milyon yuanın üzerindeki sanayi işletmelerinin üretim çıktıları ekim ayında geçmiş yıla göre yüzde 4,9 artarak, eylül ayındaki yüzde 6,5’lik artışın altında kaldı.
Jeopolitik bağlamda, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Rusya ile ABD arasında beklenen zirveye hazırlık sürecine hazır olduklarını belirtti. Ancak, devam eden savaş ve enerji altyapısına yönelik saldırılar, enerji arzı konusundaki endişeleri artırdı.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,15 seviyesine yükselirken dolar endeksi yüzde 0,3 azalarak 99,3’e geriledi.
DEĞERLİ METALLERİN GELECEĞİ FED’E BAĞLI
Değerli metaller, hafta boyunca Fed’in aralıkta faiz indirimi yapma beklentilerinin güçlenmesiyle birlikte paladyum dışında pozitif bir seyir izlese de, ABD hükümetinin yeniden açılması ve Fed yetkililerinin açıklamaları sonrası kazanımlarının bir kısmını geri verdi.
Altının ons fiyatı, hafta boyunca son iki haftanın zirvesi olan 4,245 dolara yükseldikten sonra, Fed’in faiz indirimine yönelik beklentilerin zayıflamasıyla haftayı 4,085 dolardan kapattı.
Analistler, altının dolar endeksinin zayıflaması ve Fed’in faiz indirim beklentileriyle güçlü bir performans sergilediğini, ancak hükümetin yeniden açılması ve Fed’in agresif indirim gerçekleştiremeyeceği beklentilerinin bu kazançları sınırlandırdığını belirtti.
Gümüş, altına paralel bir hareket izlerken arz sıkıntısı endişeleri de gümüşün destekleyen unsurlarından biri oldu. Değerli metallerde, ons bazında fiyatlar, gümüşte yüzde 4,6, altında yüzde 2, paladyumda yüzde 1,8 değer kazanırken, platin yüzde 0,1 değer kaybetti.
Baz metallerde ise haftanın etkileyen unsurları, Çin ekonomisindeki yavaşlama sinyalleri ve ABD’deki hükümet kapanışının sona ermesiydi. ABD’deki kapanış sonrasında fiyatlar olumlu yönde etkilenirken, Çin’in zayıf sanayi ve yatırım verileri talep endişelerini artırdı.
Baz metallerde, çinkoda yüzde 1,6, nikelde yüzde 0,9 değer kaybı görülürken, bakırda yüzde 2, kurşunda yüzde 0,8, alüminyumda yüzde 0,1 artış kaydedildi.
PETROLDE JEOPOLİTİK GERİLİMLER ÖNE ÇIKTI
Petrol fiyatları, geçtiğimiz hafta, yatırımcıların arz ve talep dengesine dair gelişmelere odaklanmasıyla jeopolitik endişelerin etkisi altında pozitif bir seyir izledi. Brent petrol, jeopolitik gerginlikler nedeniyle kazanç sağladı.
ABD’deki ham petrol stoklarındaki artış, arzın mevcut talebi fazlasıyla karşıladığı yönündeki endişeleri artırdı. Rusya-Ukrayna Savaşı, enerji arzı üzerinde belirsizlik oluşturmaya devam ediyor.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya’nın barış arzusunu ifade ederken, Ukrayna’nın müzakereleri kapattığını söyleyerek “özel askeri operasyonu” devam ettireceklerini belirtti. Ukrayna’nın Karadeniz’deki Novorossiysk Limanı’na düzenlediği insansız hava aracı saldırısı, arz endişelerini artırarak fiyatlardaki yükselişi destekledi.
Ayrıca, ABD’de beklenenden fazla stok artışı, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 6.4 milyon varil artarak 427.6 milyon varil seviyesine çıktığını açıkladı.
EIA’nın “Kasım 2025 Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu”, ABD’de ham petrol üretiminin artacağına işaret ederek fiyatları baskılayan diğer bir unsur oldu. OPEC’in ekimdeki ham petrol üretimi de 33 bin varil artarak 28 milyon 460 bin varile yükseldi.
OPEC, 2025 ve 2026 yılları için küresel petrol talebi artış öngörülerini değiştirmedi. Talebin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük 1.3 milyon varil artarak 105 milyon 140 bin varile ulaşması bekleniyor.
Analistler, Orta Doğu’daki jeopolitik gerginliğin azalmasına rağmen, ABD ve müttefiklerinin Rus petrolüne yönelik yaptırımlarının yatırımcıların odak noktası olmaya devam ettiğini kaydediyor.
Sonuç olarak, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0.5, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 5.8 değer kazandı.
ENFLASYON KAHVE VE KAKAO FİYATLARINI DÜŞÜRDÜ
Tarım emtialarında fiyatlamalar, haftada karışık bir seyir izledi. Arjantin, Brezilya, Hindistan ve Çin gibi ana üreticilerden gelen yüksek rekolte tahminleri, buğday ve mısır fiyatlarını aşağı yönlü etkiledi. ABD’den gelen güçlü ihracat verileri ise fiyatları yukarı taşıdı
