Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) 1 Mayıs itibarıyla OPEC ve OPEC+ gruplarından ayrılacağını açıkladı. Bu karar, İran savaşı nedeniyle sarsılan küresel ekonomi ve yaşanan enerji krizinin ortasında, hem petrol ihraç eden ülkeler grubu hem de lideri Suudi Arabistan için ağır bir darbe oldu.
Uzun yıllardır OPEC üyesi olan BAE’nin ayrılması, dünya petrolü için kritik öneme sahip olan bu ittifakı kaosa sürükledi. Suudi Arabistan’ın henüz bir açıklama yapmadığı bu gelişme, iki ülke arasındaki gergin ilişkileri daha da zorlayacak.
ÜRETİM KOTASI KALKTI
BAE, OPEC’ten ayrıldıktan sonra “dünyanın ihtiyaçlarını karşılamak” amacıyla petrol üretimini artıracağını duyurdu. Enerji Bakanı Suhail Muhammed El Muzrayi, “Bu karar, ortaklarımız ve yatırımcılarımızla birlikte çalışarak doğal gaz, ham petrol ürünleri ve petrokimyasallar da dahil olmak üzere dünyanın gelecekteki ihtiyaçlarını karşılamamızı sağlayacaktır” ifadelerini kullandı.
Bakan Muzrayi, kararın bağımsız olarak alındığını ve Suudi Arabistan ile diğer ülkelerle doğrudan istişare edilmediğini belirtti. OPEC’ten ayrılmasıyla BAE, üretim kotalarına tabi olmaktan kurtulacak ve istediği miktarda petrol üretecek ve ihraç edebilecek.
TRUMP İÇİN ZAFER OLDU
Körfez üreticileri, Hürmüz Boğazı’ndaki İran tehditleri ve gemilere yönelik saldırılar nedeniyle ihracat yapmakta güçlük çekiyor. BAE’nin OPEC’ten ayrılma kararı, petrol fiyatlarının yükselmesi sebebiyle ABD Başkanı Donald Trump için büyük bir siyasi zafer niteliği taşıyor. BAE yönetimi, bu kararı Washington’ın en önemli müttefiki olarak kendisini yeterince korumayan Arap devletlerine yönelik sert eleştirilerinin ardından aldı.
SEBEBİ İRAN SALDIRILARI
BAE Başkanı’nın diplomatik danışmanı Enver Garkaş, Körfez Ülkeleri İşbirliği forumunda İran saldırıları karşısında bölgedeki ülkelerin pasif kaldığını ifade etti. Garkaş, “Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri birbirlerine lojistik destek verdi, ancak siyasi ve askeri açıdan pozisyonları tarihsel olarak en zayıf noktada” dedi. Bu açıklama, bölgedeki askeri ittifakların ve enerji dengelerinin gelecekte köklü bir şekilde değişeceğine dair önemli bir sinyal oldu.
OPEC VE OPEC+ NEDİR?
OPEC ve OPEC+ yapılarının geleceği merakla bekleniyor. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), 1960 yılında Bağdat Konferansı’nda kuruldu. Suudi Arabistan liderliğindeki OPEC üyeleri arasında Irak, İran, Kuveyt, Nijerya, Libya, Cezayir, Venezuela, Kongo Cumhuriyeti, Gabon ve Yeni Gine yer alıyor. OPEC+, Azerbaycan, Bahreyn, Brezilya, Kazakistan, Malezya, Meksika, Umman, Rusya, Güney Sudan, Sudan ve Brunei’yi üye olarak bulunduruyor.
Küresel ekonominin can damarı olan petrolün akışını yöneten bu yapılar, sadece ekonomik birlikler değil, aynı zamanda jeopolitik güç merkezleridir. Temel hedefleri, üye ülkelerin petrol politikalarını koordine ederek piyasa istikrarını sağlamak ve üreticilerin haklarını korumaktır. 2016’da, OPEC ülkeleri, ABD’nin kaya gazı hamlelerine karşı koymak amacıyla diğer büyük üreticilerle iş birliği yapma kararı aldı ve bu yapıya OPEC+ adı verildi.
OPEC ve müttefikleri, düzenli olarak bir araya gelir ve piyasa koşullarına göre üretim kesintisi veya artışı yapma kararı alır.
