Suudi Arabistan’ın “Geleceğin Şehri” olarak tanıttığı ve 170 kilometrekarelik alanda inşa edilen The Line projesi, ağır mali zorluklar nedeniyle iptal edilirken, sonuçları ciddi bir mali krizle yüzleşen ülkenin gerçekleriyle çatışıyor. Projenin hedefleri arasında 9 milyon insanın yaşayacağı, uçan arabaların yer alacağı bir bilim kurgu kenti inşa etmek bulunuyordu, ancak şimdi bu vizyon, sıradan bir veri merkezine dönüşmekte.
Petrol gelirlerindeki düşüş ve Expo 2030 ile 2034 Dünya Kupası’nın yüksek maliyetleri, Suudi Arabistan’ı zorlu bir gerçeğe sürüklüyor.
8.8 TRİLYON DOLARLIK FİNANSAL YALAN
Başlangıçta 500 milyar dolarlık bir proje olarak tanıtılan Neom’un toplam maliyetinin 8.8 trilyon dolara kadar çıkabileceği bildiriliyor. Bu rakam, Suudi bütçesinin 25 katı kadar büyük. Ayrıca, denetçiler projeye dair finansal modellere “kasıtlı manipülasyon” tespit etti. Yönetimlerin, projeyi kârlı göstermek amacıyla gelecekteki otel gelirlerini şişirdiği ve böylece devlet ve yatırımcıları yanıltığı anlaşıldı.
KIŞ OYUNLARI DA GİTTİ, ADALAR DA…
Neom’un çöküşü sadece The Line ile sınırlı kalmadı. Projenin bir parçası olan ve 2029 Asya Kış Oyunları’na ev sahipliği yapması planlanan Trojena dağ tesisi iptal edildi ve bu oyunlar Kazakistan’a verildi. Ayrıca, lüks turizm adası Sindalah’ın inşası da gecikmeler nedeniyle başka bir geliştiriciye devredildi.
21 BİN İŞÇİ ÖLDÜ
Projenin karanlık bir yüzü ise insani boyutu olarak öne çıkıyor. İngiliz ITV kanalının belgeseline göre, The Line projesinin başlayışından bu yana inşaatlarda çalışan 21.000 göçmen işçi, Hindistan, Bangladeş ve Nepal’den hayatını kaybetti. Riyad yönetimi bu rakamları reddetse de, The Line projesi artık bir mimari başarı olmaktan çok, bir “işçi mezarlığı” ve israfın simgesi haline geldi.
