Türkiye, borsa, gayrimenkul, faiz ve altın gibi yatırım araçlarıyla artan gelir uçurumu karşısında servet eşitsizliğinde dünyanın en kötü ülkeleri arasında yer alıyor. Dünya Eşitsizlik Veritabanı’nın 2024 yılına ait verilerine göre, Türkiye’de en zengin %10’luk kesimin serveti, en yoksul kesimin 253 katına ulaştı. Ülkedeki servetin %68.4’ü, bu dar grubun elinde bulunuyor. En yoksul %50’nin kişi başı aylık geliri ise sadece 10,289 TL olarak kaydedildi.
%90 ORTALAMANIN ALTINDA
Fransız ekonomist Thomas Piketty’nin kurduğu Dünya Eşitsizlik Veritabanı, Türkiye’deki gelir ve servet eşitsizliği üzerine 2024 yılına dair kritik bulguları paylaştı. Rapora göre, en yoksul %50’lik kesim, ulusal gelirin %15.2’sine ve servetin sadece %2.7’sine sahip. Bu grubun ortalama serveti, satın alma gücü paritesi esas alınarak 2,852 Euro seviyesinde belirlendi. 2024 yılı ortalama kuruyla, bu kesimin toplam serveti 101,131 lira gibi düşük bir değere karşılık geliyor.
Orta %40’lık grubun serveti 76,310 Euro (yaklaşık 2.8 milyon TL) ile ülke ortalaması olan 105,619 Euro’nun (3.7 milyon TL) epey altında yer alıyor. En zengin %10’luk grubun ortalama serveti ise ülke ortalamasını yaklaşık 7 kat aşarak 722,437 Euro (25.6 milyon TL) olarak ölçüldü. Bu kesim, Türkiye’deki toplam servetin %68.4’üne hakim. En zengin %1’lik kesimin ortalama serveti 2024’te 3,707,000 Euro’ya (131.4 milyon TL) ulaştı.
İki farklı Türkiye görünümü
Türkiye, giderek derinleşen bölüşüm krizinin etkisiyle zenginler ile yoksullar arasında belirgin bir ayrışma yaşıyor. 2024’te Türkiye, dolar milyoneri sayısının en hızlı arttığı ülke olarak dünya genelinde birinci sırada bulunuyor. Buna karşılık, geniş tanımlı işsiz sayısı son iki yılda 3.9 milyon artarak 12 milyonu geçti. 6.5 milyondan fazla genç, ne eğitimde ne de istihdamda yer alıyor. Ayrıca, 12 milyondan fazla asgari ücretli ve 16 milyon emekli, aylıklarıyla geçim sıkıntısı çekiyor. Bazı ihracatçı şirketler, rekabet avantajı sağlamak amacıyla Türkiye’den Mısır’a taşınmayı seçiyor.
%10’luk varlıklı kesime çalışıyoruz
Gelir verileri de Türkiye’nin %90’lık kesiminin, en varlıklı %10’un zenginliğine hizmet ettiğini ortaya koyuyor. En yoksul %50’lik grubun, satın alma gücü bazında ortalama aylık geliri 3,482 Euro oldu. Bu rakam, 2024 yılına ait ortalama Euro kuru ile, bu kesimin aylık geliri 10,289 TL gibi düşük bir seviyede kaldığını gösteriyor. Diğer yandan, orta %40’lık grubun ortalama aylık geliri 53,216 TL olarak belirlenmiştir. En zengin %10’un aylık geliri ise 359,384 lira olarak kaydedilmiştir.
