Güney Afrika ve Botsvana’dan gençlerin cepheye gönderilmesi iddiaları
Güney Afrika’nın eski Devlet Başkanı Jacob Zuma’nın kızı Duduzile Zuma’nın, Güney Afrika ve Botsvana’dan genç erkekleri Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşta görevlendirilmek üzere yönlendirdiği iddia ediliyor. Konuya yakın kişiler ile WhatsApp yazışmaları, gençlerin “koruma eğitimi” verileceği söylenerek Temmuz ayında Rusya’ya götürüldüğünü, ancak daha sonra Ukrayna’daki cephe hattına sevk edildiklerini ortaya koydu. Aileler, gençlerin Ağustos ayından bu yana kendileriyle iletişim kuramadığını belirtiyor.
Yaklaşık 20 kişilik grubun, bir milletvekili olan Duduzile Zuma tarafından yönlendirildiği, tamamen Rusça hazırlanan askerî sözleşmelere imza attıkları ve kısa süre sonra cephe bölgelerine gönderildikleri ifade edildi. Bazı aileler, gençlerin imzaladıkları belgelerin koruma kursuna ait olduğunu sandıklarını aktardı.
WhatsApp mesajlarında ‘cephe değil’ iddiası
Ailelerin paylaştığı fotoğraflarda grubun Rusya’ya yolculuğu ve kamuflaj kıyafetleriyle eğitime katıldıkları görülüyor. WhatsApp yazışmalarında Duduzile Zuma’nın gençlere cepheye gönderilmeyeceklerini söylediği, onları sakinleştirmeye çalıştığı anlaşılıyor. Gençlerden biri, telefonunun ve banka kartlarının neden toplandığını sorduğunda Zuma “Bu cephe hattı değil, sadece sizi korkutuyorlar” yanıtını verdi. Başka mesajlarda gençlerin devriye, mutfak veya silah temizleme görevlerinde bulunabileceğini söylediği görülüyor.
Bazı yazışmalarda Zuma, aynı koruma eğitimine kendisinin de katıldığını belirterek “Benimle yaptıkları gibi sizi zorlayabilirler ama her şey yolunda gidecek” ifadelerini kullanıyor.
Hükümetin soruşturması ve siyasi yankılar
Güney Afrika’da 1998’den bu yana başka bir ülke adına savaşmak veya paralı asker olarak faaliyette bulunmak suç. Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa, 6 Kasım’daki açıklamasında Donbas bölgesinde mahsur kalan 17 Güney Afrikalının yardım başvurusunda bulunduğunu ve vatandaşların nasıl savaşa çekildiğini araştırmak için soruşturma başlatıldığını duyurdu.
Duduzile Zuma ise iddialarla ilgili soruları yanıtsız bıraktı. Daha önce sosyal medyada Rusya yanlısı kampanyalarla ilişkilendirildiği, Putin’e destek veren paylaşımlar yaptığı ve 2021’deki şiddet olaylarına ilişkin vatana ihanet suçlamasıyla yargılandığı biliniyor.
Ailelerin tepkisi ve diplomatik çabalar
Bazı aileler, gençlerin Rusya’ya götürülmesinin ardından Duduzile Zuma’ya ulaşmakta zorlandıklarını, haftalarca yanıt alamadıklarını söyledi. Ramaphosa’nın ofisi, hükümetin gençlerin geri dönüşü için diplomatik kanalları devreye soktuğunu, bu kişilerin “yüksek gelirli sözleşme” vaatleriyle savaş bölgesine çekildiğini bildirdi.
Güney Afrika basını, Jacob Zuma’nın 11 Kasım’da Rusya Savunma Bakanlığı’na mektup göndererek 18 kişinin çatışma hattından çıkarılmasını istediğini yazdı. Haberde, gençlerin Estonya sınırına yakın Pskov bölgesinde piyade sözleşmesi imzalamaya yönlendirildiği belirtildi.
Afrika genelinde genişleyen endişe
Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya saldırmasından bu yana Afrika’nın birçok ülkesinde benzer vakalar gündeme geldi. Kenya, vatandaşlarının çatışmalarda bulunduğunun ortaya çıkması üzerine soruşturma başlattı; ülkenin dışişleri bakanı geçen hafta 200’den fazla Kenyalının Rusya için savaştığını açıkladı. Ukrayna dışişleri bakanı ise 7 Kasım’daki açıklamasında Rusya saflarında 1.400’den fazla Afrikalının bulunduğunu söyledi.
