Başkentteki geniş çaplı arızalar kontrol edilen internet kısıtlamalarına işaret ediyor
27 Kasım 2025’te yayımlanan bilgilere göre Rusya, aylardır bölgesel ölçekte denediği internet kesintilerini bu kez Moskova’da uygulamaya başladı. “Moskva Segodnya” ve diğer yerel kaynaklara göre kent sakinleri mobil bağlantılar, Wi-Fi üzerinden kablolu hatlar ve temel çevrimiçi servislerde ciddi erişim sorunlarıyla karşılaştı. Kullanıcılar Google arama motorunun açılmaması, video içeriklerin yüklenmemesi, bankacılık uygulamalarının çalışmaması ve genel bir hız düşüşü yaşandığını bildirdi. Bu değerlendirme özellikle Moskova’da kesintilerin yaygınlaştığına ilişkin haberlerde öne çıktı.
Yetkililerin “kademeli test” olarak tanımladığı süreç, bağlantıların tamamen kesilmesi yerine belirli servislerin çalışmasının engellenmesine dayanıyor. Amaç, Rusya’nın “egemen internet” modelinin temel unsuru olan kontrol mekanizmalarının işleyişini ölçmek.
Moskova hükümeti erişimi devlet onaylı sitelerle sınırlamaya hazırlanıyor
Son kesintiler, Rusya’nın kapsamlı bir “beyaz liste” sistemi kurma hedefinin parçası. Bu modele göre vatandaşlar yalnızca devlet tarafından onaylanmış kaynaklara erişebilecek. Listede kamu hizmeti portalları, VKontakte ve Odnoklassniki gibi sosyal ağlar, Yandex servisleri, Mail.ru, ulusal mesajlaşma uygulaması Max, yerli pazaryerleri ve büyük şirketlerin resmi siteleri bulunuyor. Finansal işlemler için MIR ödeme sistemi ve çeşitli bakanlıklara ait devlet kaynakları da eklenen platformlar arasında.
Kasım 2025 itibarıyla liste genişletildi ve Devlet Duması, federal bakanlıklar, kamu ajansları, “Pochta Rossii”, Alfa-Bank, ürün takip sistemi “Çestniy Znak”, RJD gibi kurumların siteleri erişime açık bırakıldı. Ayrıca Kommersant, RBC, Gazeta.ru, Lenta.ru, Rambler gibi medya organları ile 2GIS, Tutu.ru ve Gismeteo gibi günlük yaşamda yaygın kullanılan servisler de listeye dahil edildi.
Analistlere göre bu yaklaşım, Moskova’nın küresel internetten ayrışma sürecini hızlandırıyor ve vatandaşların yalnızca devlet tarafından filtrelenmiş bilgiye ulaşabileceği kapalı bir dijital ekosistem yaratıyor.
Kısıtlamalar toplum, ekonomi ve bilgi akışı üzerinde geniş etkiler yaratabilir
Uzmanlar, Kremlin’in söz konusu sınırlamalarla alternatif bilgi kaynaklarına erişimi minimuma indirmeyi hedeflediğini belirtiyor. İnternet trafiğinin daraltılması, kamuoyunun dış dünyadan izole edilmesi ve rejim yanlısı söylemlerin hâkim kılınması açısından etkili bir araç olarak görülüyor. Yerel düzeyde uygulanan kesintiler, geniş çaplı bir olumsuz tepki oluşmadan sistemin test edilmesini sağlıyor.
Erişim engelleri karşısında VPN kullanımının artması bekleniyor. Ancak VPN servislerinin istikrarlı çalışması garanti edilmediği gibi kullanıcıların baskıcı güvenlik kurumlarının hedefi hâline gelme riski de bulunuyor. Bu durum, ifade özgürlüğü ve dijital haklar açısından ek tehditler ortaya çıkarıyor.
Ekonomik açıdan bakıldığında internet kısıtlamaları yatırımların azalmasına, işletmelerin kayıplar yaşamasına ve ülkenin dijital dönüşümünün yavaşlamasına yol açabilir. Analistler, Rusya’nın küresel bilgi alanından uzaklaşmasının uzun vadede izolasyonu derinleştireceğini ve ülkenin teknoloji gelişimini olumsuz etkileyeceğini vurguluyor.
Moskova’da yaşanan son kesintiler, Rusya’nın ulusal internet stratejisinin daha otoriter bir aşamaya geçtiğini ve toplumun bilgiye erişiminin devlet kontrolüne daha sıkı biçimde bağlandığını gösteriyor.
