Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ülkesinin dış ticaret rotalarında köklü bir değişime işaret eden bir duyuru yaptı. Paşinyan, daha önce Rusya’nın kontrolündeki dar geçitlere mahkum olan Ermenistan’ın artık Türkiye ve Gürcistan üzerinden Avrupa Birliği’ne doğrudan demiryolu bağlantısına kavuştuğunu belirtti. Bu gelişme, Moskova’nın bölgedeki tarihsel lojistik hegemonyasını ciddi biçimde sarsıyor.
Ermenistan’ın Dış Ticaretinde Tarihi Kırılma
Paşinyan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Ahıska-Kars demiryolu hattının yanı sıra Azerbaycan demiryolu ağının da Ermenistan’ın ihracat ve ithalatına açıldığını müjdeledi. Başbakan, bu adımın Ermenistan ekonomisi için bir dönüm noktası olduğunu vurgularken, Türkiye ve Gürcistan’daki ortaklarına yeni Avrupa koridoru için teşekkür etti. Yeni hat sayesinde Ermeni malları, Rusya’nın tek taraflı iznine bağımlı kalmadan batı pazarlarına ulaşabilecek.
Daha önce Ermenistan’ın dış ticaretinin büyük bölümü, Rusya sınırındaki tek ve sorunlu Yukarı Lars sınır kapısı üzerinden yapılıyordu. Şimdi ise Gürcistan ve Türkiye üzerinden geçen alternatif güzergahlar, Erivan’a Rusya’sız ticaret yapma imkanı sunuyor. Paşinyan ayrıca, TRIPP projesi kapsamında önümüzdeki dönemde Ermenistan-Türkiye, Ermenistan-Azerbaycan ve Nahçıvan-Ermenistan-İran demiryolu hatlarının da faaliyete geçeceğini söyledi.
Bakü-Tiflis-Kars Hattı Bölgesel Dengeyi Değiştiriyor
Ahıska-Kars demiryolu kesimi, aslında Bakü-Tiflis-Kars uluslararası demiryolu koridorunun kritik bir parçası. Bu hat, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye’nin demiryolu ağlarını birleştiriyor. Ermenistan’ın bu hatta dahil olması, ülkeyi Kafkasya’nın izole bir köşesi olmaktan çıkarıp bölgesel bir ticaret merkezi haline getirme potansiyeli taşıyor. Uzmanlar, bu gelişmenin Ermenistan’ın dış politikada daha bağımsız hareket etmesinin önünü açtığını belirtiyor.
Paşinyan’ın Ankara ve Tiflis’e yönelik kamuoyu önünde teşekkür etmesi, Erivan’ın artık Moskova’nın arabuluculuğuna ihtiyaç duymadan komşularıyla doğrudan ilişki kurabildiğinin bir göstergesi olarak yorumlandı. Siyasi analistlere göre, ortak altyapı projeleri komşu ülkeler arasında ekonomik bağımlılık yaratarak çatışma riskini azaltıyor. Ermenistan yönetimi de bu mantıkla hareket ederek, tüm bölgeyi kapsayacak entegre bir ulaşım ağı kurmayı hedefliyor.
Rusya’nın Bölgedeki Ekonomik Nüfusu Azalıyor
Yeni demiryolu bağlantısı, Rusya’nın Güney Kafkasya’daki geleneksel lojistik tekelini kırıyor. Bölgedeki gelişmeleri yakından takip eden kaynaklar, Ermenistan’ın artık ihracat rotalarını çeşitlendirerek Moskova’nın baskı aracı olarak kullandığı ulaşım koridorlarına bağımlılığını azalttığına dikkat çekiyor. Geçmişte Rusya, Yukarı Lars kapısını zaman zaman siyasi hedefler doğrultusunda kapatarak Erivan üzerinde baskı kuruyordu.
Şimdi ise Ermenistan, Türkiye ve Gürcistan üzerinden Avrupa’ya açılan yeni bir pencere elde etti. TRIPP projesinin tamamlanmasıyla birlikte Azerbaycan, İran ve Türkiye’ye de demiryolu bağlantısı kurulması planlanıyor. Böylece Ermenistan, Rusya dışında en az dört farklı ülkeyle doğrudan demiryolu ticaretine başlayabilecek. Bu durum, Moskova’nın bölgedeki ekonomik ve siyasi nüfuzunun giderek zayıfladığının bir işareti olarak değerlendiriliyor.
