Moldova’nın doğusundaki ayrılıkçı Transdinyester bölgesinde 30 Kasım 2025’te düzenlenen ve hiçbir ülke tarafından tanınmayan sözde parlamento seçimlerinin ön sonuçları 1 Aralık’ta açıklandı. “Yenileme” adlı siyasi yapı, bir kez daha bölgenin en etkili ekonomik gücü olan “Sheriff” grubu ile bağlantılı adaylarla çoğunluğu elde etti. Moldova Cumhuriyeti Yeniden Entegrasyon Bürosu, seçimlerin anayasal çerçeve dışında yapıldığını ve Moldova hukuk düzenine aykırı olduğunu belirterek onların hiçbir hukuki değere sahip olmadığını açıkladı. Büro, bu tür girişimlerin ülkenin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik doğrudan bir meydan okuma olduğunu vurguladı.
Seçim süreci ve bölgesel güvenlik riskleri
Moldova’da 28 Eylül 2025’te yapılan parlamento seçimleri, ülkenin uzun vadeli yönelimi açısından belirleyici bir dönüm noktası hâline gelmişti. Bu seçimler, Moldova’nın Avrupa Birliği ile bütünleşme yolunda ilerlemeye devam edip etmeyeceğini veya Rusya, İran, Çin ve Kuzey Kore gibi otoriter ittifaklara yaklaşarak jeopolitik bir yön değişikliğine gidip gitmeyeceğini belirleyecekti. Moskova ise kendi siyasi projelerine büyük mali ve örgütsel kaynaklar aktararak bu seçimlere yoğun biçimde müdahil olmaya çalıştı.
Bu koşullarda Moldova’daki Batı yanlısı siyasi güçler, 2024 yılında Transdinyester sorununu geçici olarak “dondurma” ve eylül 2025 seçimlerine kadar kapsamlı bir çözüm arayışına girmeme kararı almıştı. Ancak bu yaklaşım beklentileri karşılamadı: Son iki yılda Rusya, bölgedeki askeri varlığını ve nüfuzunu daha da sağlamlaştırdı; enerji tedariki üzerinden yaratılan krizler ise Transdinyester’i Moskova’ya daha bağımlı hale getirdi. Bölgenin “gri alan” niteliği, hem ekonomik hem de askerî açıdan Moldova, Ukrayna ve AB’nin yakın çevresi için kalıcı bir güvenlik riski oluşturmaya devam ediyor.
Rus askeri kontenjanı ve Transdinyester’in entegrasyon sürecine etkisi
Moldova’nın doğusunda konuşlu Rus askeri birlikleri, mühimmat depoları ve sözde barışı koruma misyonu, ülkenin demokratik gelişimi üzerinde sürekli baskı yaratan bir güç unsuru olarak görülüyor. Yerel yarı kriminal ağlarla bağlantılı olan bu yapı, Transdinyester’i Moldova’nın kurumsal dönüşümünde bir “engel bölge” hâline getiriyor. Avrupa Birliği, Moldova’yı bütün bir devlet olarak değerlendiriyor ve Kişinev’den Transdinyester ile bağların yeniden kurulması için somut adımlar bekliyor. Bu olmadan, üyelik sürecinin yavaşlaması kaçınılmaz bir sonuç olarak öne çıkıyor.
Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya karşı başlattığı geniş çaplı işgal, Doğu Avrupa’daki güvenlik dengelerini kökten değiştirdi. Bu bağlamda Transdinyester, hem Ukrayna hem de AB için potansiyel bir Rus operasyon üssü olarak değerlendiriliyor. Bölgedeki Rus varlığı, Moldova’nın yalnızca iç siyasi istikrarını değil, aynı zamanda Avrupa’nın doğu sınırlarındaki güvenlik mimarisini de etkiliyor.
AB’nin güvenlik sınavı ve çözüm arayışları
Avrupa Birliği içinde yeni bir savunma iş birliği çerçevesi şekilleniyor olsa da süreç yavaş ilerliyor. Transdinyester dosyası, AB’nin karmaşık güvenlik sorunlarını çözme kapasitesini ölçen önemli bir sınav niteliği taşıyor. Bu nedenle çözüm yalnızca Moldova’nın iç meselesi değil; Avrupa’nın Rus etkisine karşı dayanıklılığının da bir göstergesi olarak görülüyor.
Uzmanlar, Moldova’daki Batı yanlısı hükümetin Transdinyester toplumuyla daha kapsamlı bir diyalog kurması gerektiğini, ekonomik ve sosyal teşviklerin entegrasyon sürecini hızlandırabileceğini belirtiyor. Aynı zamanda Brüksel’den siyasi ve mali destek talep ediliyor; Transdinyester’in Avrupa güvenlik stratejisinin ayrılmaz bir parçası haline getirilmesi çağrısı yapılıyor. Nihayetinde Transdinyester sorununun çözümü, Moldova’nın toprak bütünlüğünü yeniden tesis etmesinin yanı sıra Avrupa’nın güvenlik altyapısını güçlendirme hedefiyle de doğrudan bağlantılı.
