17 Aralık 2025’te bazı medya ve Telegram kanalları, Rus yetkililerin tüm vatandaşların mobil cihazlarını devlet kaydına almayı planladığını duyurdu. Haberlere göre, Korrespondent ve Newsru konuyu gündeme getirdi.
IMEI kaydı ve gerekçesi
Rusya Dijital Gelişim Bakanlığı Başkan Yardımcısı Dmitriy Ugnivyenko, 2026 yılında tüm mobil cihazların IMEI numaralarını içeren bir veritabanı oluşturulacağını açıkladı. Bu uygulamanın gerekçesi olarak “Ukrayna’ya karşı insansız hava araçlarıyla mücadele” gösteriliyor. IMEI (International Mobile Equipment Identity), her cihaza atanmış 15 haneli benzersiz bir numara olup, SIM kart ile eşleştirildiğinde cihaz sahibinin tespiti mümkün oluyor.
Dijital gözetim ve bireysel haklar
IMEI kaydı, her mobil cihazı adeta bir “elektronik pasaport” haline getirerek kullanıcıların hareketlerini, iletişimlerini ve davranışlarını izlemeye imkân tanıyor. Kremlin, “İHA’larla mücadele” gerekçesini, vatandaşlara yönelik baskıcı ve sürekli gözetim araçlarını meşrulaştırmak için kullanıyor. Bu sistem, anonimliği ortadan kaldırıyor ve her bireyi potansiyel bir tehdit olarak kabul ediyor.
İnternet erişimi ve mobil iletişim kısıtlamaları
Rusya’da mobil internet sık sık kapatılmakta ve bazı bölgelerde sürekli erişim engelleniyor. Yabancı ve yerli SIM kartlar için uygulanan “sessizlik rejimi” sırasında vatandaşlar hem internet erişiminden hem de çağrı ve SMS göndermeden mahrum bırakılıyor. Ugnivyenko’nun “veritabanı oluşturulursa engellemeler biraz hafifleyebilir” açıklaması, önceki deneyimlere dayanarak şüpheli bulunuyor; çünkü Kremlin’in güvenlik güçlerine verdiği yetkiler nadiren geri çekiliyor.
Ekonomik ve toplumsal etkiler
Mobil iletişimdeki kısıtlamalar ve keyfi engellemeler, Rusya’da iş dünyası, medya, IT sektörü ve serbest çalışanları olumsuz etkiliyor. Ülke, temel bir altyapı olan mobil iletişimi kontrol aracı haline getirerek dijital izolasyona doğru ilerliyor. FSB’nin girişimi önermesi, Kremlin’in önceliklerinin güvenlik ve baskı odaklı olduğunu gösteriyor; Dijital Gelişim Bakanlığı ise bu politikaların teknik operatörü konumunda bulunuyor.
