Science Advances dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, Vancouver Adası açıklarındaki Cascadia dalma-batma bölgesi, dünya üzerindeki en karmaşık subdüksiyon alanlarından biridir. Burada dört büyük tektonik plaka – Explorer, Juan de Fuca, Pasifik ve Kuzey Amerika – karşı karşıya geliyor. Özellikle Explorer ve Juan de Fuca plakaları, aktif olarak Kuzey Amerika plakasının altına dalıyor. Ancak bilim insanları, bu hareketin yavaş yavaş durmakta olduğuna dair önemli veriler elde etti.
PLAKALARDAKİ KIRILMA DEVAM EDİYOR
Louisiana Eyalet Üniversitesi’nden jeolog Brandon Shuck ve ekibi, deniz tabanının derinliklerini anlamak için sismik görüntüleme teknikleri kullandı. Ses dalgalarıyla gerçekleştirilen analizler, okyanus tabanının altındaki jeolojik yapıyı gözler önüne serdi. Araştırma sırasında, 75 kilometre uzunluğundaki büyük bir fayın, Explorer plakasını aktif bir biçimde kırmakta olduğu tespit edildi.
Explorer plakası tamamen ayrılmamış olmasına rağmen, “kopmanın eşiğinde”. Shuck bunu, “Bir trenin yavaşça raydan çıkışını izliyoruz” ifadeleriyle tanımladı. Subdüksiyon sisteminin sona ermesinin anında gerçekleşmediğini, plakanın parça parça çözülerek yeni mikro plakalar ve sınırlar oluşturduğunu belirtti.
Araştırma, bazı plakaların artık sismik olarak aktif olmadığını da gün yüzüne çıkardı. Bunun nedeni, bu parçaların ana sistemden koparak ayrı bir konumda kalması. Zamanla parçalanma süreci ilerledikçe, plakanın ağırlığı azalacak ve bu, dalma hareketinin durmasına yol açacaktır.
JEOSİMİK DÖNGÜNÜN SONU
Bu bulgular, subdüksiyon bölgelerinin sonsuz olmadığını ve jeolojik döngünün bir gün sona erebileceğini kanıtlıyor. Aynı zamanda bu süreç, Dünya’nın jeolojik tarihinin tamamen silinmesini engelleyen bir koruma mekanizması işlevi görebilir.
Shuck, “Bir dalma-batma bölgesini başlatmak, bir treni yokuş yukarı itmeye benzer. Ancak harekete geçtiğinde durdurulamaz hale gelir. Durdurmak için ise çarpıcı bir olay gereklidir; bu, adeta bir tren kazası gibi” ifadelerini kullandı.
