ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Pekin’de gerçekleştirdiği görüşme, sadece ekonomik ilişkiler yönüyle değil, aynı zamanda küresel güvenlik meseleleri bakımından da önemli mesajlar sundu.
Trump, Çin Liderini Beyaz Saray’a Davet Etti
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, iki liderin İran’ın nükleer faaliyetleri ve Hürmüz Boğazı’ndaki enerji güvenliği konularında ortak bir anlayış geliştirdiği ifade edildi. Görüşmenin ardından Trump, Şi’yi 24 Eylül’de Beyaz Saray’da ağırlamak üzere davet etti.
Ekonomik İş Birliği Masadaydı
Beyaz Saray’ın bilgilerine göre, liderler ABD ile Çin arasındaki ekonomik ilişkilerin yeniden güçlendirilmesi adına gerekli adımları değerlendirdi. Görüşmenin bazı bölümlerinde, büyük Amerikan şirketlerinin üst düzey yöneticilerinin de bulunduğu aktarıldı.
Tarafların, Amerikan şirketlerinin Çin pazarına erişiminin genişletilmesi, Çin’in ABD sanayisine yönelik yatırımlarının artırılması ve ticari ilişkilerde yeni iş birliklerinin geliştirilmesi gerekliliği üzerinde durduğu vurgulandı.
Ayrıca, Çin’in ABD’den daha fazla tarım ürünü satın almasının önemi belirtildi ve fentanil üretiminde kullanılan kimyasal maddelerin ABD’ye girişinin engellenmesine yönelik tedbirlerin sürdürülmesi konusunda da fikir birliği sağlandı.
Hürmüz Boğazı İçin Ortak Tutum
Görüşmenin en dikkat çekici başlıklarından biri enerji güvenliği oldu. İki liderin, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası enerji sevkiyatı açısından açık tutulmasının önemine vurgu yaptığı bildirildi. Çin tarafının, boğazın askerileştirilmesine ve geçişler için ücret talep edilmesine karşı çıktığı kaydedildi. Şi’nin, Çin’in gelecekte bölgeye olan enerji bağımlılığını azaltmak amacıyla ABD’den daha fazla petrol satın alma konusuna sıcak baktığı belirtildi.
“İran Asla Nükleer Silah Sahibi Olmamalı”
Beyaz Saray açıklamasında öne çıkan en net mesaj, İran’ın nükleer programına ilişkindir. Açıklamada, “Her iki ülke de İran’ın asla nükleer silaha sahip olamayacağı konusunda anlaştı.” ifadesi kullanıldı. Bu durum, Washington ile Pekin’in uzun süredir birçok küresel meselede karşı karşıya geldiği bir dönemde, İran konusunda ortak bir paydada buluşması açısından önemli bir diplomatik gelişme olarak değerlendirildi.
Tayvan Çıkışı Yanıtsız Kaldı
Görüşmede Tayvan meselesinin de gündeme geldiği öğrenildi. Çin Devlet Başkanı Şi’nin, Tayvan konusunda “uygun bir yaklaşım sergilenmemesi halinde ABD ile Çin’in çatışma riskiyle karşı karşıya kalabileceği” yönündeki ifadeleri Beyaz Saray açıklamasında yer bulmadı. Diplomat kaynaklar, iki ülke arasında ekonomi ve güvenlik alanında diyalog kanallarının açık tutulmaya çalışıldığını, ancak Tayvan konusunun hala en hassas meselelerden biri olduğunu belirtti.
