Kriz Kingisepp’te Başladı: İşçiler Aylardır Maaş Alamıyor
St. Petersburg yakınlarındaki Kingisepp Makine İmalat Fabrikası (KMZ), Rusya’nın “stratejik işletmeleri” listesinde yer almasına rağmen çalışanlarına aylardır maaş ödemiyor. 2023 yılında Birleşik Gemi İnşa Şirketi (OSK) bünyesine alınan KMZ’nin çalışanları, durumu savcılığa, iş teftişine ve St. Petersburg valiliğine bildirdi. Vali Aleksandr Beglov’un ofisinden gelen yanıt, maaş borçlarının resmen var olduğunu doğruladı.
Yerel çalışma komitesi, fabrikada “istikrarsız ekonomik durum” yaşandığını ve hem tedarikçilerden hem de devlet kurumlarından dava dosyalarının biriktiğini açıkladı. Sadece 2025 yılında şirkete 127 milyon rubleden fazla borç davası açıldı. Devlet siparişlerinin ise son iki yılda üçte bire düştüğü, bunun da fabrikayı likidite krizine sürüklediği belirtiliyor.
Savunma Sektörünün “Stratejik” Devleri Parçalanıyor
KMZ, tank motorlarının onarımından savunma sanayiine ekipman tedarikine, küçük gemi ve deniz dronları üretimine kadar pek çok alanda faaliyet gösteriyor. Ayrıca Siemens ve Bosch’un çekilmesiyle birlikte ithal ekipmanların yerini alacak parçaların üretimi için görevlendirilmişti. Ancak devlet kaynaklarının tükenmesi, yalnızca yeni projeleri değil, temel maaş ödemelerini de durma noktasına getirdi.
Benzer bir tablo Orgenenergostroy şirketinde yaşanıyor. Mart ayından bu yana harcırahlar, Eylül’den beri maaşlar ödenmiyor. Yaklaşık 300 çalışan, Rosatom için inşa edilen “hızlı nötron araştırma reaktörü” projesinde çalışmayı reddederek greve gitti. 33 milyar rublelik bu proje, Putin’in “yeni nükleer çağ” olarak tanımladığı girişimin ardındaki ekonomik çöküşü gözler önüne serdi.
Sistematik Çöküşün Yeni Dönemi: Maaşsız İşçiler, Dava Yağmuru
Uzmanlara göre bu tablo, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonraki 1990’lı yılların maaş krizini hatırlatıyor. Ancak bugün yaşanan, uzun süren Ukrayna savaşı ve Batı yaptırımlarının doğrudan sonucu. Rusya’nın savunma sanayiinde bile maaşların ödenememesi, ekonominin yapısal iflasını gösteriyor.
Benzer gecikmelerin son aylarda RZD, AvtoVAZ, GAZ, KAMAZ, Mechel ve Alrosa gibi büyük sanayi kuruluşlarında da görüldüğü bildiriliyor. Uralvagonzavod’da toplu işten çıkarmalarla birleşen maaş krizleri, ülkenin üretim altyapısının sistematik bir daralmaya girdiğini ortaya koyuyor. Stratejik tesislerdeki borç ve ödemesizlik, Rusya’nın artık kendi işçilerine bile maaş ödeyemediği yeni bir ekonomik dönemi başlattı.
