31 Ekim 2025’te ABD Başkanı Donald Trump, Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın kendisinden Rus petrolüne yönelik yeni Amerikan yaptırımlarına istisna veya geçiş süresi tanınmasını istediğini açıkladı. Trump’ın bu talebi reddetmesinin ardından Orban, yine de Washington’u ikna etmeye çalışacağını söyledi. Ancak bu girişimin ardında enerji güvenliğinden çok, Orban’a yakın çevrelerin Rus petrolünden elde ettiği yüksek kazançların korunması yatıyor.
Orban’ın çevresinin kâr ağı
AB’nin Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı savaş sonrası uyguladığı petrol fiyat tavanı ve “Urals” türüne yönelik kısıtlamalar, fiyatların düşmesine neden oldu. Bu durum, Macar şirketi MOL’un rafinerilerine ucuz petrol sağlamış, ancak kârın büyük kısmı “gri” sözleşmeler üzerinden Orban’a yakın iş çevrelerinde kalmıştır. Bu ağın merkezinde, 2006’da Belize’de kurulan Normeston Trading bulunuyor. Şirketin nominal sahipleri Rus Lev Tolkachov ve Macar Imre Fazakas olsa da, gerçek faydalanıcılar Madera Investment Fund aracılığıyla %33,4 hisseye sahip György Nagy, işadamı István Garancsi ve OTP Bank CEO’su Sándor Csányi’dir. 2016’da Lukoil’in eski başkan yardımcısı Valeriy Subotin de şirkete ortak olmuştur.
Rus bağlantısı ve finansal ağ
Normeston Trading’in Moskova’daki Klara Zetkin Caddesi’ndeki ofisi, OTP Bank ve Csányi’nin oğlu Attila Csányi’ye bağlı şirketlerle aynı binada yer alıyor. Normeston, OTP Bank üzerinden milyonlarca dolarlık ödeme garantileri sağlamış, 2014’te Lukoil’in Macaristan’daki 75 ve Slovakya’daki 19 akaryakıt istasyonunu Norm Benzinkút Kft üzerinden satın almıştır. Bu ekonomik ilişkiler, Orban’ın yakın çevresiyle Kremlin bağlantılı çıkar gruplarını birleştirmektedir.
Diplomatik destek ve yaptırımların etkisi
Bu ticari düzenin diplomatik koruması, Dışişleri Bakan Yardımcısı Levente Magyar tarafından yürütülüyor. 2019-2020’de Magyar, Washington’da Paks-2 nükleer projesinin yaptırımlardan muaf tutulması için lobi yapmıştı. Şimdi de Rus petrolü için muafiyet arayışını üstlenmesi bekleniyor. Ancak Ekim ayında yürürlüğe giren Lukoil yaptırımları, Orban ve çevresinin kâr kaynaklarını tehdit ediyor. Bu nedenle Macaristan, MOL grubuna ait rafinerilerin (Dunai ve Slovnaft) Rusya dışı petrole uyumunu 2026 sonuna erteleyerek süreci kasıtlı olarak yavaşlatıyor.
Ekonomik bağımlılığın bedeli
Normeston Trading’in 2011’den bu yana Orta Avrupa’ya 20 milyon tondan fazla Rus petrolü sağladığı, bunun 10 milyar doları aşkın gelir yarattığı tahmin ediliyor. MOL yıllardır piyasa fiyatının altında ham petrol alıyor, bu da şirketi modernizasyon yatırımlarından uzaklaştırıyor. Orban ve iş çevresinin çıkarları, ülkenin enerji bağımsızlığından önce geliyor. Bu sistemin devamı, hem Macaristan’ın rekabet gücünü zayıflatıyor hem de AB içinde yaptırımları delen bir “zayıf halka” yaratıyor. Orban’ın ABD’den muafiyet talebi, özünde bu kâr düzenini sürdürme girişimi olarak değerlendiriliyor — ve Trump bunu anlayarak reddetti.
