Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2025 yılının ilk dokuz ayında 754 bin 791 konut için yapı izni verildi. Bu rakam, son sekiz yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Yılın ilk çeyreğinde 169 bin 454, ikinci çeyreğinde 302 bin 482, üçüncü çeyreğinde ise 282 bin 855 konut için ruhsat alındı.
Ocak ile Eylül ayları arasında verilen yapı ruhsatlarının toplam yüzölçümü yıllık bazda yüzde 26 artarak 147 milyon 6 bin 739 metrekareye, bina sayısı ise yüzde 18,6 oranında artışla 112 bin 441’e ulaştı.
RUHSAT SAYISINDAKİ ARTIŞ DEVAM EDİYOR
İnşaatçılar ve Gayrimenkul Geliştiricileri Derneği (İNDER) Başkanı Engin Keçeli, 2025’e girerken konut talebinin arttığını ve stokların azaldığını kaydetti. Keçeli, “Bu yıl üretimin artacağını öngörüyorduk ve tüm paydaşlarımızı buna göre hazırlanmaları konusunda uyarıyorduk. Ruhsat sayısında ve konut üretiminde artış yaşanacak” dedi. İstanbul’daki konut ihtiyacının tek başına devlet tarafından karşılanamayacağını belirten Keçeli, her alınan ruhsatta en az yüzde 10 sosyal konut üretimi şartı getirilmesi gerektiğini önerdi.
Keçeli, ayrıca, devletin arsaları bedava veya uzun vadeli ödeme seçenekleriyle sunması gerektiğini vurgulayarak, “İhtiyaç sahipleri kendi kooperatifleri aracılığıyla ya da belirlenen müteahhitlerle konut edinme yoluna gidebilirler. Bu, konut açığının kapanması için kritik bir adım olacaktır. Sadece devletin yapacağı sosyal konutlarla bu açık kapanmayacaktır” şeklinde konuştu.
Son yıllarda konut üretiminde yaşanan azalmaya dikkat çeken Keçeli, doğru planlama yapılması durumunda ruhsat sayılarının artmaya devam edeceğine inandığını belirtti.
ERTELENEN PROJELER YENİDEN HAYATA GEÇİYOR
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Hepşen, yılın ilk dokuz ayında ruhsat sayısındaki artışın, geçmişte ertelenen projelerin yeniden hayata döndüğünü gösterdiğini açıkladı. Hepşen, “Son dönemde üreticilerin maliyetleri öngörme kabiliyeti bir miktar gelişti. Bu da yeni projelere adım atmayı kolaylaştırdı” dedi.
Barınma talebinin güçlü kalmasının da bu artıştaki bir diğer etken olduğunu belirten Hepşen, “Faiz yüksek olsa bile, ilk el satışlardaki artış yüklenicilere ürünlerinin karşılığını bulduğunu hissettiriyor. Özellikle büyük şehir çevrelerinde arsa hareketliliğinin yeniden başlaması, proje geliştirme iştahını destekliyor” ifadelerini kullandı.
Hepşen, ruhsat artışlarının proje başlangıçları için bir gösterge olduğunu ancak üretimin fiilen artması için süreçlerin aynı hızda ilerlemesi gerektiğini vurguladı.
DEPREM BÖLGESİ DIŞINDAN TALEPLER ARTIYOR
Prof. Dr. Ali Hepşen, deprem bölgesinin ruhsat sayılarını bir miktar yükseltmesine rağmen artışın esas kaynağının, ülke genelindeki bekleyen projelerin devreye alınması olduğunu söyledi. “İstanbul, Ankara, Antalya, Bursa gibi illerdeki ruhsat hareketliliği, deprem bölgesindekilerin çok daha üzerinde. Bu nedenle artışı tamamen deprem konutlarına bağlamak yanıltıcı olur” değerlendirmesinde bulundu.
Ruhsat artışını “üretim rahatlıyor” şeklinde yorumlamanın yanıltıcı olabileceğini belirten Hepşen, “Ruhsat, bir başlangıçtır; önemli olan, inşaatın hangi hızda ilerlediği ve projelerin ne zaman tamamlanarak piyasaya sunulacağıdır” diye ekledi. Talebin dayanıklı olduğunu ve barınma ihtiyacının devam ettiğini de sözlerine ekledi.
