Rusya’nın önde gelen sanayi şirketleri, ekonomik kriz nedeniyle üç veya dört günlük çalışma haftasına geçiş yapıyor. Resmî açıklamalar bu değişimi modern iş reformu olarak sunarken, gerçekte bu adım geniş çaplı üretim düşüşünün ve istihdam baskısının bir işareti. Uzmanlar, bu trendin Rusya’nın sanayi kapasitesinde uzun vadeli gerilemenin habercisi olabileceğini belirtiyor.
Tarım Makinaları Sektöründe Üretim Daralması
Rostselmash, talepteki sert düşüş nedeniyle üç günlük çalışmaya geçtiğini açıkladı. Şirket, 2025 yılı için kombine biçerdöver üretiminin 2.700’e, traktör üretiminin ise 800’e düşeceğini bildirdi. İlk yedi ayda yerli tarım makinaları satışlarında %30’luk değer kaybı yaşanırken, biçerdöver satışları yarı yarıya azaldı. Kirov Traktör Fabrikası da üretim miktarını %20–25 düşürerek çalışanlarını uzun süreli izne çıkardı. Tarım sektöründeki düşük karlılık, çiftçilerin makine yenileme imkanını kısıtlıyor.
Otomotiv Sektöründe Talep Çöküşü
Rusya’nın en büyük kamyon üreticisi KamAZ, Ağustos ayında talepteki %60’lık düşüş nedeniyle çalışma haftasını kısalttı. Yüksek stok seviyeleri de krizi derinleştiriyor. AvtoVAZ, Ekim ayında dört günlük çalışmaya geçerek devlet desteklerine rağmen Lada satışlarında %25’lik düşüş bildirdi. Çinli markaların rekabeti ve artan faiz oranları, kredi erişimini zorlaştırarak talebi baskılıyor. AvtoVAZ, kısa haftayı en az altı ay sürdüreceğini açıkladı.
Diğer Sektörlerde Kısa Çalışma Uygulamaları
Kısa çalışma haftası sadece tarım ve otomotivle sınırlı kalmıyor. Metalurji tesisleri, çimento fabrikaları ve demiryolu şirketleri de işçi çıkarmaktan kaçınmak için çalışma saatlerini azaltıyor. Örnekler arasında Chelyabinsk Elektrometalurji Tesisi, Yaroslavl Motor Fabrikası ve Tikhvin Vagon Fabrikası bulunuyor. Resmî açıklamalarda “pazar ayarlaması” veya “istihdamın korunması” öne çıkarken, gerçekte bu uygulamalar ücret ve yan haklarda düşüş anlamına geliyor.
Resmî Açıklamalar ve Ekonomik Gerçek
Rus yetkililer bu adımı modern çalışma modeli olarak tanıtırken, aslında kriz karşısında şirketlerin hayatta kalma stratejisi olarak görülüyor. Çalışma haftasının kısaltılması, resmî işsizlik oranlarında görünmeyen bir artışa işaret edebilir ve işgücü piyasasında gerçek bir istikrarın olmadığını gösteriyor.
Uluslararası Etkiler ve Riskler
Bu gelişme, Rusya’nın ağır sanayi sektöründeki yapısal gerilemeyi ve uzun süreli ekonomik baskıyı işaret ediyor. Kısa çalışma haftaları, sadece iç piyasayı değil, küresel tedarik zincirlerini ve bölgesel istikrarı da etkileyebilir. Avrupa için bu durum, Rusya’nın ekonomik kırılganlığını ve potansiyel uzun vadeli sanayisizleşme riskini ortaya koyuyor.
