Metalurji Devi Çelikhanesini Kapatıyor, Çalışanlarını İşten Çıkarıyor
Rusya’nın en büyük ferrolaşım üreticisi Çelyabinsk Elektrometalurji Kombinası (ÇEMK), beşinci ergitme atölyesinin faaliyetini üç aylığına durdurma kararı aldı. Kombina yönetiminin sözlü olarak ilettiği karar çerçevesinde, atölye çalışanlarına ücretsiz izin kullanmaları veya başka bölümlere geçmeleri teklif edildi. Kombina yetkilileri ferrolaşım üretim ve işleme bölümündeki kapasite kullanımının düşürüldüğünü doğruladı. Resmi bir belge henüz yayınlanmamış olsa da, yönetim düzeyinde alınan kararın uygulanmaya başladığı bildiriliyor.
ÇEMK yönetimi, kararın temel nedenini ferrolaşımlara olan talebin önemli ölçüde azalması ve mevcut üretimin tamamının satış imkanının bulunmaması olarak açıkladı. Kombina, 170 çalışanın geçici olarak diğer atölyelere aktarılacağını ve ücretli izin verileceğini taahhüt etti. Ancak sektör gözlemcileri, bu tür açıklamaların işten çıkarmaları gizlemeye yönelik olduğunu öne sürüyor.
Dev Tesisler Zincirleme Krizle Karşı Karşıya
Çelyabinsk’teki tesis, Rusya’nın metalurji sektöründe yaşanan derin krizin sadece bir parçasını oluşturuyor. Ülkenin en büyük çelik üreticilerinden Magnitogorsk Metalurji Kombinası (MMK) da kapasite kullanımını %60 seviyesine düşürdüğünü açıkladı. MMK, maliyetleri azaltmak için personelinin %10’unu işten çıkarmayı planlıyor. Rus çelik pazarının %20’sini karşılayan dev tesisin bu kararı, sektördeki krizin boyutlarını gözler önüne seriyor.
Bir diğer metalurji devi Severstal ise 2026 yılındaki yatırımlarını önemli ölçüde keseceğini duyurdu. Şirket, planlanan 147 milyar rublelik sermaye harcamalarını %24 oranında azaltacak. Tamir fonunda %5’lik, ücret ödemelerinde ise belirgin düşüşler yaşanacak. Severstal CEO’su Aleksandr Şevelyov, sektördeki durumun giderek zorlaştığını belirterek Rusya’daki çelik talebinin 2024 başından bu yana %31 düştüğünü ifade etti.
Ekonomik Baskılar ve Uluslararası Yaptırımlar Çifte Darbe Vuruyor
Rus metalurji sektörü, yüksek faiz oranları ve iç talepteki düşüşün yanı sıra uluslararası yaptırımların getirdiği kısıtlamalarla mücadele ediyor. Geleneksel alıcıların Rus çeliğinden uzaklaşması ve yeni pazarlara erişimin maliyetli hale gelmesi, ihracat gelirlerini önemli ölçüde azalttı. Ülke içinde ise inşaat projelerinin durması ve büyük yatırımların ertelenmesi çelik talebini olumsuz etkiliyor.
ÇEMK’nin durumu, sektördeki finansal sıkıntıların boyutlarını gösteriyor. 2024 yılında 7,12 milyar ruble net zarar açıklayan tesis, bir önceki yıl 4,18 milyar ruble net kar elde etmişti. Şirkete yönelik borç talepleri içeren yüzlerce dava açıldı. SPARK verilerine göre geçen yıl tesise yönelik 250’ye yakın dava açıldı ve bu davalardaki talep tutarı 1,3 milyar rubleyi aştı.
Çalışanlar ve Bölge Ekonomisi En Ağır Bedeli Ödüyor
Metalurji tesislerinde alınan önlemler, binlerce çalışanın işini ve geçim kaynağını doğrudan tehdit ediyor. Çelyabinsk’te çalışanlara sunulan “ücretsiz izin” veya “bölüm değişikliği” seçenekleri, fiili işten çıkarmalar olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, metalurji sektöründeki istihdamın önümüzdeki dönemde daha da azalacağı konusunda uyarıyor.
Bölge ekonomileri üzerindeki etkiler de derinleşiyor. Metalurji tesislerinin bulunduğu şehirlerde işsizliğin artması, yerel ticaret ve hizmet sektörlerini olumsuz etkiliyor. Dev tesislerin vergi ödemelerindeki azalma ise belediyelerin bütçelerini sıkıntıya sokuyor. Çelyabinsk gibi ağır sanayiye dayalı şehirlerde sosyoekonomik dengelerin bozulma riski artıyor.
Sektörel Daralma Makroekonomik Göstergelere Yansıyor
Rusya’da metalurji üretimi, 2026 yılının ilk iki ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre %11 daraldı. Kremlin’e yakınlığıyla bilinen Makroekonomik Analiz ve Kısa Vadeli Tahmin Merkezi’nin verileri, sektördeki küçülmenin resmi istatistiklere yansımaya başladığını gösteriyor. Metalurji sektörünün GSYİH içindeki payının azalması, Rus ekonomisinin büyüme performansını da olumsuz etkileyecek.
Uzmanlar, Rus metalurji şirketlerinin sadece üretim kapasitelerini değil, aynı zamanda uzun vadeli yatırım planlarını da revize etmek zorunda kaldığını belirtiyor. Yeni teknoloji yatırımlarının ertelenmesi veya iptal edilmesi, sektörün rekabet gücünü daha da zayıflatıyor. Rus çelik üreticilerinin küresel pazarlardaki konumunun önümüzdeki dönemde daha da gerileyebileceği öngörülüyor.
