Kremlin, Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşı finanse etmek için Rus vatandaşlarının kaynaklarını giderek daha fazla seferber ediyor. 18 Aralık 2025’te Telegram kanalı “Vremennoye Pravitelstvo 2.0”, Rusya Savunma Bakanı Andrey Belousov’un bakanlık kolejisinin genişletilmiş toplantısında yaptığı sunuma dayanarak, 2025 yılında “özel askerî operasyonla doğrudan bağlantılı” bütçe harcamalarının GSYH’nin %5,1’ine, yani 11,1 trilyon rubleye ulaşacağını bildirdi.
Bu açıklama, Rusya Savunma Bakanlığı’nın savaşa yönelik harcamaları ilk kez bu ölçekte dolaylı da olsa ifşa etmesi anlamına geliyor. Daha önce kamuoyuna yalnızca “ulusal savunma” başlığı altındaki toplam federal bütçe giderleri açıklanıyor, bu kalem içinde savaş, silah geliştirme, inşaat ve diğer askerî yatırımlar birbirine karıştırılıyordu.
Savunma bütçesi sosyal harcamaları geride bırakıyor
Rusya Maliye Bakanlığı verilerine göre, 2025 yılında “ulusal savunma” harcamaları 13,5 trilyon ruble olacak. Bunun yaklaşık %82’si doğrudan savaşa harcanacak. Karşılaştırma yapıldığında tablo çarpıcı: askerî harcamalar, sosyal politika için ayrılan 6,9 trilyon rubleyi ve ulusal ekonomi için öngörülen 4,4 trilyon rubleyi açık ara geride bırakıyor.
Bu durum, Kremlin’in önceliklerini net biçimde ortaya koyuyor: vatandaşların refahı, altyapı ve ekonomik kalkınma geri plana itilirken, savaş bütçesi mutlak öncelik haline getirilmiş durumda.
Haftada 213 milyar rublelik savaş maliyeti
2025 yılı sonunda Rusya’nın askerî harcamalarının planlanan seviyeyi yaklaşık %20 aşacağı ve haftalık bazda 213 milyar rubleye ulaşacağı öngörülüyor. Bu rakam, Rusya’daki bölgelerin büyük çoğunluğunun yıllık bütçesinden daha yüksek. Örneğin Stavropol Krayı’nın yıllık bütçesi yaklaşık 217 milyar ruble, Orenburg Oblastı’nın ise 181 milyar ruble civarında.
Başka bir deyişle, Kremlin her hafta tek bir savaş için, Rusya’daki birçok bölgenin bir yıl boyunca harcadığından fazla para harcıyor.
Kaçırılan fırsatlar: yollar, gelir ve çevre
Uzmanlara göre, son yıllarda savaşa ayrılan toplam askerî bütçe 42 trilyon rubleyi buldu. Bu parayla Rusya genelinde 140 bin kilometre modern federal otoyol inşa etmek mümkün olabilirdi. Alternatif bir senaryoda, bu devasa kaynak doğrudan halka dağıtılsaydı, bebeklerden emeklilere kadar her Rus vatandaşı 200–280 bin ruble ek gelir elde edebilirdi.
Aynı fonlarla çevreyi kirleten sanayi tesisleri modernize edilebilir, ülke genelinde atık geri dönüşüm altyapısı kurulabilir ve gelecek nesiller için ciddi bir sağlık ve çevre iyileşmesi sağlanabilirdi. Ancak Kremlin bu seçeneklerin hiçbirini tercih etmedi.
Gizlilik, israf ve ahlaki çöküş
Savaş harcamalarının ayrıntıları büyük ölçüde gizli tutuluyor. Buna rağmen kamuoyuna yansıyan bilgiler, bütçe kaynaklarının verimsiz ve çoğu zaman ahlaki açıdan tartışmalı projelere aktarıldığını gösteriyor. Yeni “askerî projeler” arasında, savaşta ağır yaralanan askerler için sperm kriyokonservasyonu ve “zırhlı şort” gibi, sembolik ama yüksek maliyetli uygulamalar yer alıyor. Bu projeler, pek çok eleştirmene göre vergi mükelleflerinin parasının aklanması için kullanılan kanallara dönüşmüş durumda.
Tüm bu tabloya rağmen, Kremlin’in savaş politikalarını sona erdirmek gibi bir niyeti bulunmuyor. Aksine, savaş ekonomisi kalıcı hale getirilirken, bedelini ödeyenler sıradan Rus vatandaşları oluyor.
