BRENT PETROL FİYATLARINDA DÜŞÜŞ VE YÜKSELİŞLER
Brent türü ham petrolün vadeli varil fiyatı, 27 Şubat 2025 tarihinde 72,48 dolardan kapanmasının ardından, devamında yaşanan jeopolitik gerginliklerle birlikte dalgalı bir seyir izledi. İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in öldürüldüğü saldırılardan sonraki işlem günü olan 2 Mart’ta, Brent petrol fiyatı 82,37 dolara kadar yükseldi ve günü 77,74 dolardan tamamladı. Bu, 17 Mart 2022 tarihinden sonraki en yüksek günlük artışı temsil ediyor.
Sonraki günlerde, Hürmüz Boğazı’na yönelik artan tehditler, petrol arzında kaygıları artırarak fiyatların 78-86 dolar aralığında işlem görmesine neden oldu. İran’ın bölgedeki ABD üslerine ve enerji tesislerine yönelik misillemeleriyle birlikte, sigorta şirketleri savaş poliçelerini askıya aldı, önde gelen tanker ve konteyner şirketleri geçişleri durdurdu. Bazı üreticiler güvenlik endişeleri nedeniyle üretimlerini kısıtladı.
ABD, Hint rafinerilerine geçici bir muafiyet tanısa da Brent petrolün varil fiyatı 6 Mart’ta 94,64 dolara yükseldi ve haftayı 92,69 dolardan tamamladı. Bu artış, Nisan 2020’deki Kovid-19 salgını döneminden sonra en yüksek haftalık artışı temsil etti.
PETROL FİYATLARI YENİDEN 100 DOLARIN ÜZERİNDE
10 Mart’ta ABD Enerji Bakanı Chris Wright’ın bir tankere Hürmüz Boğazı’nda eşlik edildiğine dair sosyal medya paylaşımı, piyasalardaki belirsizliği artırarak satışların hızlanmasına neden oldu. Brent petrol fiyatı gün içinde 81,16 dolara gerilese de, İran’ın Boğaz’a mayın döşediği yönündeki haberler fiyatın yeniden 87,8 dolara çıkmasına neden oldu. Bu durum, 9 Mart’a göre yaklaşık yüzde 11,3’lük bir düşüş kaydedilmesine yol açtı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin müzakerelerin gündemde olmadığını açıklaması, fiyatların yukarı yönde desteklenmesine katkı sağladı. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) üyesi ülkelerin stratejik petrol rezervlerini piyasaya sürme kararı fiyatları bir süre sınırlasa da, Basra Körfezi’ndeki tanker saldırıları nedeniyle Brent petrolü 12 Mart’ta ikinci kez 100 doların üzerine çıktı.
Trump’ın saldırıların süreceğine dair açıklamaları, bölgedeki gerilimin kısa sürede sona ereceği yönündeki beklentileri azalttı. İlk iki haftada Brent petrol fiyatı, saldırı öncesi seviyelere göre yüzde 42,3 artışla haftayı 103,14 dolardan kapanarak güçlü bir yükseliş kaydetti.
GAZ FİYATLARI FIRTINDI
Lojistik darboğazlar, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasasını da olumsuz etkiledi. Dünyanın en büyük LNG ihracatçısı Katar, Ras Laffan tesislerindeki üretimi durdurarak “mücbir sebep” ilan etti, bu da küresel LNG arzının beşte birini tehdit etti.
Avrupa doğal gaz piyasasında fiyat oynaklığı büyük ölçüde arttı. Hollanda merkezli TTF’de işlem gören doğal gaz kontratları, jeopolitik risklerle sert dalgalanmalar gösterdi. Nisan vadeli TTF kontratı, 27 Şubat’ta megavatsaat başına 31,9 avrodan kapanırken, 2 Mart’ta yüzde 39 artışla 44,5 avrodan günü tamamladı.
Yukarı yönlü eğilimler 9 Mart’ta devam ederek, 56,4 avroya kadar yükseldi ve saldırıların ardından görülen en yüksek kapanış seviyesine ulaştı. İki hafta sonunda Avrupa doğal gaz fiyatları, saldırı öncesi seviyelere kıyasla yüzde 57 artarak haftayı 50,1 avrodan kapattı.
KÖMÜR FİYATLARI ARTARAK DEVAM ETTİ
Kömür piyasasında da benzer bir durum gözlemlendi. Newcastle için referans olan nisan vadeli kömür kontratı, 27 Şubat’ta ton başına 118,5 dolardan kapanmasının ardından 2 Mart’ta yüzde 8,6 artışla 128,7 dolara yükseldi. 9 Mart’ta ise, 143,8 dolara çıkarak saldırıların ardından kaydedilen en yüksek kapanış seviyesine ulaştı.
ABD ile İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırıları karşısında kömür fiyatları, saldırı öncesi seviyelere göre yüzde 15,8 artışla haftayı 137,3 dolardan tamamladı.
