Kamu Denetçiliği Kurumu’nun (KDK), 2024 ve 2025 yıllarında yapılan emeklilik başvuruları arasında oluşan maaş farkına yönelik hazırladığı “Başvuru Tarihine Göre İşçi Emekli Aylıklarındaki Farklar” raporu, düzenlenen bir etkinlikle açıklandı.
Kamu Başdenetçisi Akarca, burada yaptığı konuşmada, raporun yalnızca emeklilik başvuru tarihleri farklı olan bireyleri değil, aynı zamanda prim gün sayıları, kazançları ve sigortalılık süreleri gibi tüm yasal koşulları eşit olan işçi statüsündeki sigortalılar arasındaki emekli aylıkları farklarını ele aldığını belirtti.
Akarca, vatandaşların emeklilik planlarını yaparken karşılaştıkları belirsizlikler ve sistemin öngörülebilirliğine dair kaygılarının, KDK’nın bu raporu hazırlamasını zorunlu kıldığını ifade etti. Raporda, mevzuat hükümleri, idari uygulamalar ve sosyal güvenlik sisteminin temel ilkeleri bir arada değerlendirildi.
Emekli aylığı tutarındaki dalgalanmaların nedeninin teknik olarak belirlendiğini vurgulayan Akarca, söz konusu raporda, 2024 ve 2025 yılları arasındaki başvuru tarihlerine bağlı olarak yaklaşık %30 oranında emekli maaş farkı oluşmasının, hakkaniyet açısından sorunlu bir durum yarattığını kaydetti.
Emeklilik, uzun bir çalışma yaşamının ardından gelen önemli bir dönüm noktasıdır. Akarca, emeklilikle elde edilecek hakların başvuru tarihindeki ufak bir zaman farkıyla büyük ölçüde değişmesinin, ilgililer açısından ekonomik ve duygusal belirsizlikler yarattığını belirtti. Bu durumun, sosyal güvenlik sisteminin taşıması gereken adalet duygusunu zedelediğini vurguladı.
SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ DEĞİŞMELİDİR
Akarca, sosyal güvenlik sisteminin yalnızca normatif düzenlemeler ve kurumsal yapılarla değil, aynı zamanda vatandaşların sistemin hakkaniyetli, öngörülebilir ve eşitlik ilkesine uygun bir şekilde işlediğine dair algılarıyla da ilgili olduğunu belirtti.
Akarca, “Normalde emeklilik talebinde bulunmayacak sigortalı, emeklilik aylıkları arasındaki farkı aşmak için başvuru yapmaktadır. Bu durum, sistemin adalet duygusunu zedelemekte ve toplumsal güven üzerinde olumsuz bir etki yaratmaktadır,” dedi.
Rapor, bu farklılıkların giderilmesine yönelik çeşitli önerileri de içermektedir. Akarca, “Emekli aylıklarının bir önceki yıl bağlanan aylıklardan daha düşük olmamasına yönelik basit ve net bir yasal düzenlemenin varlığı elzemdir,” ifadelerini kullandı.
Programda, Kamu Denetçisi Abdullah Cengiz Makas da raporla ilgili bir sunum yaptı. Etkinliğe, AKP Samsun Milletvekili Ersan Aksu, İYİ Parti Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk Türkoğlu gibi isimler katıldı.
