ABD Başkanı Donald Trump, NATO’nun faaliyetlerini Asya, Afrika ve Orta Doğu’da önemli oranda azaltmaya yönelik bir strateji benimsiyor. Dört NATO diplomatı, Washington’un ittifakı sadece Avrupa-Atlantik odaklı bir savunma paktı olarak yeniden yapılandırma çabalarının devam ettiğini bildirdi.
Bu süreç, NATO’nun kendi kriz yönetimi ve değer odaklı girişimlerden geri çekilmesini hedefliyor. İçeride “fabrika ayarlarına dönüş” olarak tanımlanan bu yaklaşım, savunma ve caydırıcılık dışındaki görevlerin sonlandırılmasını içeriyor.
Pentagon yetkilisi Elbridge Colby, bu stratejiyi “NATO 3.0” olarak tanımlayarak, savunma bakanlarına hitaben, “Her görev en yüksek önceliğe sahip olamaz. Her askeri mühimmat altın kaplama olamaz,” ifadesini kullandı.
ABD IRAK’TAN ÇEKİLECEK
Washington yönetimi, Irak’taki NATO misyonunun Eylül ayında sona ermesini talep ediyor. 2018 yılında kurulan bu askeri danışmanlık görevi, yerel güvenlik kurumlarının güçlendirilmesini hedefliyordu.
Ayrıca, 2024 yılındaki anlaşma gereğince ABD, Irak’tan 2 bin 500 askerini çekmeye hazırlanıyor. Beyaz Saray yetkilileri, bu hamleyi Trump’ın “sonsuz savaşları bitirme sözünü tutması” olarak nitelendiriyor.
Uzmanlar, NATO ve ABD’nin bölgede çekilmesinin IŞİD gibi grupların yeniden güçlenmesine yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu. Özellikle Kuzey Irak’taki Kürdistan Bölgesel Yönetimi için bu durumun istikrarsızlaştırıcı etkileri olabileceği vurgulanıyor.
KOSOVA GÜCÜ DAĞILACAK
Amerika Birleşik Devletleri, Balkanlar’daki NATO liderliğindeki Kosova Gücü’nü (KFOR) kademeli olarak sonlandırmayı planlıyor. 1999’daki Yugoslavya savaşlarından sonra kurulan bu barış gücünde şu an yaklaşık 4 bin 500 asker bulunuyor.
Avrupalı müttefikler, bu durumdan büyük endişe duyuyor. Uzmanlar, NATO’nun bölgeden çekilmesinin, Kosova’nın kuzeyindeki Sırp ayrılıkçıların cesaretlenmesine yol açabileceğini öngörüyor. Benzer etkilerin Bosna’daki Sırp bölgelerinde de görülebileceği kaygısı bulunuyor.
Üst düzey bir NATO diplomatı, “Batı Balkanlar’daki olaylar hızla tırmanabilir” uyarısında bulundu.
Washington, Temmuz ayında Türkiye’de yapılacak yıllık zirveye Ukrayna ile Hint-Pasifik ortaklarının resmi katılımını engellemek için kulis yaptı. Avustralya, Yeni Zelanda, Japonya ve Güney Kore gibi ülkelerin yalnızca yan etkinliklere davet edilmesi bekleniyor. Bu hamle, zirve toplantılarının sayısını azaltma gerekçesiyle savunuluyor.
Ortak ülkelerin resmi görüşmeler dışında tutulması, NATO’nun odağını tamamen çekirdek meselelere yöneltme çabası olarak algılanıyor. Eski NATO sözcüsü Oana Lungescu, bu durumu bir kurumsal öncelik değişimi olarak nitelendiriyor.
Stratejik ortakların zirve marjında etkisizleştirilmesi, ittifakın küresel ortaklık vizyonuna yönelik bir geri adım olarak değerlendiriliyor. Beyaz Saray ise ortaklık programları hakkında resmi bir açıklama yapmaktan kaçınıyor.
