Sudan’daki Savaşın İki Yılı: Bölgedeki Güç Mücadelesi Derinleşiyor
Sudan, son iki yıldır iç savaşın pençesinde kalmaya devam ediyor. 2019’da iktidarın devrilmesiyle tetiklenen çatışmalar, General Abdülfettah el-Burhan liderliğindeki ordu (SAF) ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında şiddetli bir mücadeleye dönüştü. HDK, 17 farklı milletten militan barındırarak Libya’dan gelen destekle güçlenirken, iki yılda 150 bin sivilin hayatını kaybetmesine, 14 milyon insanın yerinden edilmesine neden oldu.
BAE: Sudan’daki Darbenin Arka Planındaki Oyun Kurucu
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Sudan’daki krizdeki etkisini artırarak, HDK’ya silah yardımı yapıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, BAE’nin darbe sürecindeki rolüne dikkat çekerek, “Darbe girişimi olduğunda Körfez’de kimlerin buna sevindiğini iyi biliyoruz,” demişti. BAE, HDK milislerine Somali ve Libya üzerinden çeşitli askeri destek sağlamaya devam ediyor.
Darfur’daki Altın Madenleri Üzerindeki Hesaplar
Birleşmiş Milletler raporları, BAE’nin Sudan’daki sivil katliamlarda önemli ölçüde etkili silahlar kullandığını ortaya koyuyor. Suudi Arabistan’ın gözdesi Darfur, 533 ton altın kaynağı ile dikkat çekiyor. BAE, iç savaşı körükleyerek bu zenginlikten yararlanıyor. 2022’de Afrika’dan kaçırılan 435 ton altının büyük kısmı BAE bankalarına yönlendirildi.
Türkiye’nin Sudan’daki Rolü ve Yatırımları
Amerikan Foreign Policy dergisine göre, Türkiye savaşın başından beri General Burhan’ın ordusuna silah tedarik ediyor. Washington Post, Türk şirketi Baykar’ın 2025’te Sudan’a SİHA ve mühimmat satışı gerçekleştirdiğini duyurdu. Türkiye, 2010’dan bu yana Sudan’a 3 milyar dolara yakın yatırım yapmıştı; ancak birçok proje şimdi askıda kalmış durumda. Müteahhitler, güvenlik sorunları nedeniyle şantiyelerini terk etmek zorunda kaldı.
Türkiye’nin Stratejik Hedefleri ve Sonuçları
2017’de Erdoğan’ın Hartum ziyareti ile başlayan stratejik işbirlikleri, Sudan’ın Türkiye için Afrika’daki önemini artırmıştı. Ancak bu coğrafyada, Rusya’nın Wagner grubu gibi yeni güçlerin etkisi, Türkiye’nin etkinliğini ciddi şekilde azaltmış görünüyor. Sudandaki kriz, Türkiye’nin Afrika üzerindeki etkisini yeniden değerlendirmesi gerektiğini gösteriyor.
Türkiye’nin Sudan Yatırımları
Tarım: Sudan’da 780 bin hektar arazi kiralanmış fakat beklenen üretim gerçekleşmemiştir.
Havalimanı: 1.1 milyar dolarlık Hartum Uluslararası Havalimanı projesi durdurulmuştur.
Sevakin Adası Restorasyonu: Yaklaşık 650 milyon dolarlık proje güvenlik gerekçesiyle askıya alınmıştır.
Sağlık: 40 milyon dolara mal olan Nyala Eğitim ve Araştırma Hastanesi inşaatı tamamlanamamıştır.
Eğitim: Türkiye burslarıyla 450 Sudanlı öğrenci eğitim almıştır.
