Sudan’daki İç Savaşın Üçüncü Yılı: Yıkım ve Kriz Derinleşiyor
15 Nisan 2023’te patlak veren Sudan iç savaşı, üçüncü yıl dönümünde ülke genelinde büyük bir yıkıma yol açtı.
Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF) ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasındaki güç mücadelesi, sadece Sudan’ın iç dengesini değil, tüm bölgenin istikrarını tehdit eden bir kriz haline geldi. Uzmanlara göre, Sudan artık bir devlet mekanizmasından çok, geniş bir mülteci kampına dönüşmüş durumda.
Nüfusun Dörtte Biri Yollarda
Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ve Birleşmiş Milletler’in (BM) verileri, krizin boyutunu “on yıllardır görülen en büyük yerinden edilme hareketi” olarak nitelendiriyor.
14 milyon kişi evini terk etmek zorunda kaldı; 4,4 milyon Sudanlı, başta Çad, Güney Sudan ve Mısır gibi komşu ülkeler olmak üzere sığınma arayışında.
21 milyon insan gıda güvenliğinden mahrum. UNICEF, 2026’da 4,2 milyon çocuğun akut beslenme yetersizliği çekeceğini ve 825 bin çocuğun ise acil yardım ulaşmadığı takdirde ölümle burun buruna olacağını bildirdi.
Polonya Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nden Dr. Jędrzej Czerep, çatışmanın neden sona ermediğine dair önemli bir tespit yapıyor. Czerep’e göre, RSF milislerine silah ve mali destek sağlayan kritik oyuncu Birleşik Arap Emirlikleri. Uzman, uluslararası toplumun BAE’yi “gücendirmemek” adına bu destek kanalını kapatmadığını ve bu sessizliğin savaşı körüklediğini vurguluyor.
Sağlık ve Eğitim Sektörü Çöküşte
PZPM Bölge Direktörü Aleksandra Mizerska, krizin yalnızca askeri bir çatışma olmadığını, devlet kurumlarının tamamen yıkıldığını ifade ediyor. Sağlık, eğitim ve tarım ekonomisi büyük bir çöküş içinde. Mizerska, Güney Sudan’daki merkezlerine gelen bebeklerin gelişimsel olarak normalden saptığını, “Açlığın bir savaş silahı olarak kullanıldığını” belirtti.
Öte yandan, geri dönüşlerde dikkat çeken bir veri mevcut. Güvenlik garantisi olmamasına rağmen 4 milyon kişi evlerine dönüş yapmaya çalıştı. Czerep, geri dönenlerin %90’ının yalnızca RSF’nin kontrolü altındaki bölgelerden çıktığını, milis kontrolündeki bölgelere dönmekten kimsenin cesaret edemediğini kaydediyor.
İnsani yardım temsilcileri, önümüzdeki altı ay veya bir yıl içinde durumun düzeleceğine dair hiçbir belirti görmüyor. Yardım kuruluşları kapasitelerini %80 artırsa da, yeni mülteci dalgaları, talebi her geçen gün daha da artırıyor. Sudan, modern dünyanın gözleri önünde bir harita parçasından “insani bir kara deliğe” dönüşmeye devam ediyor.
