Sırbistan taşımacılık sektörü, “profesyonel sürücü açığı” sorunuyla yüzleşiyor. Blic gazetesinin haberine göre, sektörün her yıl en az 5.000 yeni sürücüye gereksinimi olmasına karşın son beş yılda profesyonel sürüş için gereken Mesleki Yeterlilik Sertifikası (CPC) kartının verilmesi 5.000’in altında kaldı.
Durum, Sırbistan’da kamyon ve otobüs şoförü açığının 20 bine ulaştığını gösteriyor.
“Srbijatransport” Derneği Genel Müdürü Goran Aleksić, durumu “felaketin habercisi” olarak tanımladı. Aleksić’in verilerine göre, Sırbistan’da Karayolu Güvenliği Ajansı’na kayıtlı yaklaşık 160.000 profesyonel sürücü bulunuyor; bunların 120.000’i kamyon ve otobüs taşımacılığında görev yapıyor.
Ancak asıl risk, sektörün demografik yapısında gizli. Aleksić, “Profesyonel sürücülerin üçte birinden fazlası 55 yaşın üzerinde” derken, “30 yaşın altındaki sürücü oranı %10’dan az. Yakın gelecekte büyük bir kısmı emekli olduğunda çok ciddi bir sorun yaşayacağız” diye ekledi.
Aleksić, “Mevcut sürücülerin yerini doldurmak için her yıl 5.000 yeni sürücüye ihtiyaç var, ancak bu koşullarda pek gerçekçi görünmüyor” ifadesini kullandı. O, lise birinci sınıf öğrenci sayısının 100.000’den 60.000’e düştüğünü, bu kitlenin %7-8’inin profesyonel sürücü olmayı tercih etmesinin mantıklı olmadığını belirtti.
Sektördeki en büyük engellerden biri, profesyonel ehliyetin yüksek maliyeti. AB düzenlemeleri gereği zorunlu olan CPC ehliyetinin maliyeti, beş yıl önce 1.500 Euro civarındaydı, bu da gençlerin sektöre girişini zorlaştırıyordu.
Aleksić, olumlu gelişmelere de dikkat çekerek, “CPC kartının geçerlilik süresi 5 yıldan 7 yıla uzatıldı ve periyodik eğitim ücreti 4.000 dinara (34 Avro) düşürüldü. Genç sürücüler için toplam sertifika eğitim ücreti yaklaşık 400 Euro’ya kadar çekildi. Finansal koşulların gevşetilmesinin etkilerini göreceğiz” dedi.
Sırbistan, sürücü açığını kapatmak için üç ana yöntem benimsiyor. Emekli sürücülerin sözleşmeli olarak çalışmaya devam etmesi en yaygın yöntemken, Belgrad’daki özel taşıma şirketlerinde 65 yaş üstü 150’den fazla sürücünün çalışması bunun bir örneğini oluşturuyor.
Kamyon kullanma yaşı 18’e, otobüs kullanma yaşı 21’e indirilerek gençlerin sektöre daha erken girmesi hedefleniyor. Ayrıca, yurtdışından (özellikle Asya ülkelerinden) profesyonel şoför “ithal edilmesi” de bir diğer çözüm yolu olarak gündemde.
Aleksić, çözümün kolay olmadığını vurgulayarak, eğitim sisteminin iyileştirilmesi ve maliyetlerin daha da düşürülmesi için acil adımlar atılması gerektiğinin altını çizdi.
