Dört Günlük Çalışma Haftası Tartışmaları Giderek Yaygınlaşıyor
Haftalık mesai düzeni, dünya genelinde gözden geçirilirken, birçok hükümet geleneksel dört ya da beş günlük çalışma modelinin alternatiflerini sorgulamaya başladı. Bu, sanayi devriminden kalma, yeniden değerlendirilmeye ihtiyaç duyan bir alışkanlık olarak öne çıkıyor.
AVRUPA’DA YENİ DÜZENLEMELER
Belçika, 2022 yılında dört günlük çalışma haftasını yasal hale getiren ilk Avrupa ülkesi oldu. Pandemi sonrası toparlanma stratejisi çerçevesinde uygulamaya konulan reform, çalışanlara haftalık 40 saatlik iş süresini dört güne yayma imkanı sunuyor. Ayrıca, 20 ve üzeri çalışanı olan şirketlerde mesai sonrası iletişimin göz ardı edilmesi hakkı da yasal güvence altına alındı.
JAPONYA’DAN ÇARPICI ADIM
Asya’da ise Japonya, Nisan 2025 itibarıyla devlet memurları için haftada dört gün çalışma uygulamasını başlatarak dikkat çekti. Aralık 2024’te açıklanan bu reform, düşen doğum oranlarına ve “karoshi” olarak bilinen aşırı çalışmanın neden olduğu ölümlere karşı bir önlem olarak geliştirilmiştir.
EVRENSEL KABUL SAĞLANAMIYOR
Bununla birlikte, dört günlük çalışma haftası her ülkede kabul görmüyor. İspanya’da, Çalışma Bakanı Yolanda Díaz’ın haftalık çalışma saatlerini 40’tan 37,5’e indirmeye yönelik önerisi, Eylül 2025’te muhalefet ve Katalanların oylarıyla reddedildi. Küçük işletmelere ve tarım sektörüne zarar vereceği endişesiyle askıya alınan bu teklif, siyasi belirsizlikler nedeniyle hala beklemede.
TÜRKİYE’DE DURUM NE?
Türkiye’de ise bu tartışmalar artan bir şekilde devam ediyor. TBMM’ye 2025 yılı içinde sunulan dilekçelerde haftada dört gün çalışma talep edenler önemli bir yer tutuyor. Vatandaşlar, taleplerini doğrudan parlamentoya ileterek bu konuda seslerini duyurmuş durumda.
Hükümet cephesinde ise durum karmaşık. 2026-2028 Dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’da “iş-yaşam dengesinin ve çalışan verimliliğinin artırılması için pilot uygulamalar yapılacaktır” ifadelerine yer verildi. Ancak, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dört günlük çalışma haftası gibi spesifik bir programın gündemde olmadığını net bir şekilde ifade etti.
Özel sektörde ise durum farklı. Aksa Akrilik, 200 beyaz yakalı çalışanı için başlattığı dört günlük çalışma haftası denemesini kalıcı hale getirerek, bu yöntemi benimseyen ilk büyük şirket oldu. Pilot süreç sonrası yapılan ankette, bu modelin çalışan bağlılığını, üretkenliği, motivasyonu ve iş-yaşam dengesini yüzde 85 oranında artırdığı ortaya kondu.
