23 Ocak 2026’da yayımlanan bilgilere göre Rusya Dışişleri Bakanlığı, yabancı bir ülkede yeni vatandaşlık ya da oturma izni alan Rusya vatandaşları için cezai sorumluluk öngören bir yasa taslağı hazırladı. Taslağa göre, bu statü değişikliğini 60 gün içinde yetkili makamlara bildirmeyen kişiler hakkında ceza davası açılabilecek. Düzenleme, yurt dışında sürekli yaşayan milyonlarca Rus vatandaşını doğrudan ilgilendiriyor.
Mevcut uygulamada da bildirim yükümlülüğü bulunmasına rağmen, yeni taslak bu yükümlülüğün ihlalini açık biçimde ceza hukukunun kapsamına sokuyor. Bildirimin Rusya İçişleri Bakanlığı’na, konsolosluklara ya da diplomatik temsilciliklere yapılması zorunlu tutuluyor ve kişinin fiilen nerede bulunduğu dikkate alınmıyor.
60 günlük süre ve ağır yaptırımlar
Taslağa göre, yeni vatandaşlık veya oturma izni alan bir Rusya vatandaşı, bu durumu 60 gün içinde bildirmezse Rusya Ceza Kanunu’nun 330.2 maddesi kapsamında sorumlu tutulacak. Öngörülen yaptırımlar arasında 200 bin rubleye kadar para cezası, bir yıla kadar gelir tutarında ceza ya da 400 saate kadar zorunlu kamu hizmeti bulunuyor. Yasa kabul edilirse 1 Ocak 2028’de yürürlüğe girecek.
Hâlihazırdaki mevzuatta, yurt dışında bulunan vatandaşlara Rusya’ya girişten sonra bildirim yapma imkânı tanınırken, yeni düzenleme bu esnekliği fiilen ortadan kaldırıyor. Bu durum, farklı ülkelerde yaşayan ve statülerini henüz netleştirmemiş kişiler için ciddi hukuki belirsizlikler yaratıyor.
Göçmenler için artan riskler
Uzmanlara göre, bu girişim Rusya’nın yurt dışındaki vatandaşları üzerindeki kontrolünü sıkılaştırma çabasının bir parçası. 60 günlük katı süre sınırı, bildirimi zamanında yapamayan herkesi otomatik olarak potansiyel bir sanık konumuna getiriyor. Özellikle bürokratik engeller, savaş koşulları veya siyasi nedenlerle Rus makamlarıyla temas kurmaktan kaçınan kişiler için riskler artıyor.
Yasanın yürürlüğe girmesi halinde, Rusya’ya yapılacak her giriş cezai sonuçlar doğurabilecek. Bu da vatandaşların sınırı geçmekten, miras veya aile meseleleri için ülkeye dönmekten kaçınmasına yol açabilir. Sonuç olarak, düzenlemenin fiilen göçü kalıcı hale getiren bir etki yaratabileceği değerlendiriliyor.
Diplomatik korumadan cezai takibe geçiş
Eleştirmenler, taslağın Rus diplomasisinin yaklaşımında köklü bir değişimi yansıttığını savunuyor. Yurtdışındaki vatandaşların haklarını korumak yerine, onları potansiyel suçlu olarak gören bir çerçevenin benimsendiği belirtiliyor. Bildirim yükümlülüğünün bu denli katı biçimde düzenlenmesi, birçok kişi için Rus vatandaşlığından tamamen vazgeçmeyi daha rasyonel bir seçenek haline getirebilir.
Söz konusu düzenlemenin ayrıntıları ve hukuki sonuçları, Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın hazırladığı yasa taslağına ilişkin haberlerde kamuoyuna yansıdı. Tartışmalar sürerken, taslağın mevcut haliyle kabul edilmesi durumunda Rusya ile diasporası arasındaki bağların daha da zayıflaması bekleniyor.
