Rusya hükümeti, “Toplu Taşımayı Geliştirme” adlı federal projeye ayrılan bütçeyi 2026 yılında üçte bire düşürmeyi planlıyor. 5 Ekim 2025’te Telegram kanalı The Ekonomist tarafından duyurulan bilgilere göre, bu proje kapsamında ülke genelinde binlerce yeni otobüs, troleybüs ve tramvay alınması, ayrıca yaşlanan altyapının yenilenmesi hedefleniyordu. Ancak planlanan yatırımlar askıya alındı ve kaynaklar başka alanlara aktarılıyor.
Harcamalar üçte bire düşecek, altyapı çöküyor
Ulaştırma Bakanlığı’na bağlı proje, Başbakan Yardımcısı Marat Husnullin’in denetiminde yürütülüyordu. Yeni bütçe taslağına göre, 2026’da projeye ayrılan fon 42,6 milyar rubleden 13,8 milyar rubleye indirilecek. Bu kesinti, önümüzdeki üç yıllık bütçe dönemi boyunca devam edecek. Ülkedeki toplu taşıma araçlarının yaklaşık %40’ı artık kullanım ömrünü doldurmuş durumda. 2024 ortası itibarıyla 135 bin otobüsten 57 bini ve 15 bin troleybüsten 9 bini yenilenmesi gereken durumda. 2027’de bütçe 17,6 milyar rubleye, 2028’de ise 28,6 milyar rubleye çıkarılacak; ancak bu rakamlar mevcut seviyelerin oldukça altında kalıyor.
Öncelik şehirler değil, ordu
Rusya bütçesinde ulaşıma ayrılan fonların büyük kısmı savunma harcamalarına yönlendiriliyor. 2025 yılında orduya 12,9 trilyon ruble, diğer güvenlik kurumlarına ise 3,9 trilyon ruble tahsis edilecek. Böylece toplam devlet harcamalarının yaklaşık %38’i askerî ve güvenlik sektörüne gidecek. Kremlin, savaş bütçesinde kesintiye gitmeyi planlamıyor. “Ulusal güvenlik” başlığı altında yer alan İçişleri Bakanlığı, Rosgvardiya, Federal Cezaevi Servisi ve istihbarat kurumlarının bütçeleri 2026’da %13 artacak.
Sosyal programlar da darbe alıyor
Hükümet, sadece ulaşımda değil, sivil projelerde de ciddi kesintiler hazırlıyor. “Uzun ve Aktif Yaşam” adlı ulusal proje (eski “Sağlık” programı) bütçesinin dörtte birini kaybedecek. Yeni toprakların yeniden inşası için ayrılan fonlar da %10 azalacak. Bu durum, yolların, hastanelerin ve kalkınma programlarının yavaşlamasına yol açacak.
Bütçe açığı büyüyor, vergiler artıyor
Savaş öncesi biriktirilen rezervler neredeyse tükendi. Ulusal Refah Fonu’nun likit varlıkları 2022’den bu yana üçte bire düştü ve şu anda 4 trilyon ruble civarında. Maliye Bakanlığı, bütçe açığını kapatmak amacıyla 2026’da KDV oranını %22’ye çıkaracak ve küçük işletmelere yönelik vergileri artıracak. Buna rağmen bütçe açığının 2025’te 5,7 trilyon ruble, 2026’da ise 3,8 trilyon ruble olacağı öngörülüyor.
Ekonomi durgunluğa giriyor
Batı yaptırımları, artan savaş harcamaları ve petrol tesislerine yönelik insansız hava aracı saldırıları, Rus ekonomisini durgunluğa sürüklüyor. Hükümet, ekonomik yükün büyük kısmını vatandaşlara yüklüyor. Rus halkı, eğitim, sağlık ve gıda harcamalarını kısarak giderek daha militarize bir devletin bedelini ödemek zorunda kalıyor.
