Rusya yönetimi, Ukrayna’daki savaşta sakatlanan askerlerin sayısındaki artış nedeniyle protez alımlarını keskin biçimde artırdı. 3 Kasım 2025’te The Moscow Times ve Caliber.az siteleri, hükümetin protez ve rehabilitasyon cihazlarına yönelik bütçesini üç katına çıkardığını bildirdi. Alman Uluslararası Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü’nün araştırmacısı Janis Kluge, 2026 bütçesinde engellilere yönelik teknik rehabilitasyon araçları için 98,16 milyar ruble ayrıldığını vurguladı.
Hızla artan harcamalar ve üretim
Savaş öncesi dönemde yıllık 33 milyar ruble civarında olan devlet protez alımları, 2022’de 37,2 milyara, 2023’te 42,2 milyara, 2024’te 55,8 milyara ve 2025’te 75,4 milyar rubleye yükseldi. Rusya Çalışma Bakanlığı verilerine göre, 2024 yılında vatandaşlara 152,5 bin protez dağıtıldı — bu, 2023’e kıyasla yüzde 53 artış anlamına geliyor. Kol protezleri sayısı 8,2 binden 14,5 bine çıkarak yüzde 75 artarken, bacak protezleri yüzde 51 artışla 91 binden 138 bine ulaştı. Aynı dönemde tekerlekli sandalye temini de yüzde 18 oranında yükseldi.
Savaşın bedeli: on binlerce ampute asker
Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (IISS) verilerine göre, 2024 sonu itibarıyla yaklaşık 376 bin Rus askeri ağır yaralanarak engelli hale geldi. Bu grubun yaklaşık yarısı uzuv kaybı yaşadı; dolayısıyla cepheden dönen ampute sayısının 180 bini aştığı tahmin ediliyor. Uzmanlar, bu kişilerin sivil yaşama yeniden uyum sağlamasının ve istihdam edilmesinin büyük bir sosyal kriz yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
Sosyal uyum ve güvenlik sorunları
Rus devlet medyası, “vatan savunucularının” topluma kazandırılması gerektiğini öne çıkarırken, sahadaki tablo farklı. Engelli gaziler arasında suça eğilimli davranışlar artıyor; bazı vakalarda şiddet, tecavüz ve hayvanlara yönelik saldırılar kaydediliyor. Yetkililer, bu durumu “izolasyon süreci ve psikolojik travmalar”la açıklasa da, toplumsal gerginlik büyüyor.
Eski mahkûmlar yeni risk olarak görülüyor
Savaşta kullanılan 120 ila 180 bin mahkûmun bir kısmı ağır yaralanarak topluma geri döndü. Rusya Cezaevi Servisi’ne göre, bu kişilerden birçoğu artık “avantajlı koşullarda” yaşıyor. Ancak gözlemciler, savaş sonrası dönemde bu grubun sosyal entegrasyonu ve denetimi konusunda devletin ciddi zorluklarla karşı karşıya olduğunu belirtiyor.
