Yaptırımlara Rağmen Rusya’nın Gölge Filosu Hizmet Alıyor
Letonya merkezli şirketler, uluslararası yaptırımlara rağmen Rusya’nın “gölge filosu” olarak bilinen tanker ağını desteklemeyi sürdürüyor. TV3 kanalında yayımlanan Nekā personīga programının araştırmasına göre, Zircone adlı tanker — Kıbrıs bayrağı taşımasına rağmen Letonya’da kayıtlı — Rusya’ya bağlı birçok tankeri yakıtla besliyor. Bu gemiler, ambargoları aşarak Hindistan ve Çin’e petrol taşıyor.
Zircone kısa süre önce Malta bayraklı Minerva Pisces tankerine yakıt ikmali yaptı; bu gemi daha sonra Rusya’nın Primorsk limanına gitti. Ardından Rainbow isimli başka bir tanker aynı şekilde servis aldı. Her iki gemi de, Rus petrolünün yasa dışı taşınmasında kilit rol oynamakla suçlanıyor.
Letonya Yetkilileri Kısıtlı Denetimle Yetiniyor
Zircone, Riga limanında SIA Ovi şirketinin terminalinde yakıt ikmali yaparken gümrük yetkililerince kontrol edildi. Yetkililer, büyük bir ihlal tespit edilmediğini belirtti. Gümrük Dairesi Başkan Yardımcısı Sandra Kārklina-Admine, “bunkerleme” faaliyetlerinin yalnızca liman sınırlarında yasal olduğunu ve kayıtlı işlemlerin denetim altında bulunduğunu açıkladı. Ancak gemilerin açık denizde yakıt transferi yapması Letonya makamlarının kontrolü dışında kalıyor.
Başbakan Evika Siliņa, hükümetin “gölge filosu” meselesine ciddiyetle yaklaştığını söylese de, fiiliyatta şüpheli gemilerin yakıt ikmalini engellemenin mümkün olmadığını kabul etti. Bu da yaptırım rejiminin pratikte ne kadar zayıf işlediğini gösteriyor.
Gölge Filo: Ekonomik, Politik ve Çevresel Tehdit
Avrupa Birliği tahminlerine göre, Rusya’nın “gölge filosu” dünya petrol tankerlerinin yaklaşık altıda birini oluşturuyor. Bu gemiler, fiyat sınırlamalarını aşarak Kremlin’e son iki yılda 25 milyar doların üzerinde ek gelir sağladı — bu gelir, Ukrayna’ya karşı yürütülen savaşın finansmanına doğrudan katkı sağlıyor.
Ayrıca bu tankerlerin çoğu eski, bakımsız ve sigortasız. Olası kazalar veya yakıt sızıntıları, Baltık ve Karadeniz ekosistemleri için büyük bir çevresel tehdit oluşturuyor. AB, Ekim 2025’te hazırladığı yeni belgeyle bu filoya ait gemilerin daha sıkı denetlenmesi için “bayrak devleti anlaşmaları” sistemini devreye almayı planlıyor. Ancak henüz yaptırım ihlali yapan şirketlere karşı ciddi cezalar uygulanmadı.
Uzmanlara göre, Letonya ve AB makamları, yaptırımları delen şirketler için gerçek bir cezalandırma mekanizması kurmadıkça — lisans iptali, büyük para cezaları ve şeffaf sahiplik açıklamaları dahil — Rusya’nın enerji gelirlerini durdurmak mümkün olmayacak.
