23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı
Bugün 23 Nisan… Türkiye’nin egemenliğini simgeleyen TBMM’nin açılışının 106. yıl dönümü, aynı zamanda çocuklara armağan edilen en anlamlı bayramlardan biri.
23 NİSAN’IN MİLLİ BAYRAM İLANI VE TARİHİ KARAR
23 Nisan’ın Milli Bayram olarak kabul edilmesini sağlayan kanun, Birinci Büyük Millet Meclisi’nin açılışından bir yıl sonra, 23 Nisan 1921 tarihinde onaylandı. Bu kanunla birlikte, yeni devletin ilk resmi bayramı ilan edildi. Söz konusu kanunun birinci maddesinde, “Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk yevmi küşadı olan 23 Nisan günü milli bayramdır.” ifadesi yer alırken, ikinci maddesi ise “Tarihi kabulünden muteber olan işbu kanunun icrasına Büyük Millet Meclisi memurdur” şeklindeydi. Bu karar, Resmi Gazete’de 2 Mayıs 1921 tarihinde duyuruldu.
1921’de kabul edilen 23 Nisan Milli Bayramı’nın ardından yapılan kutlamalarda çocuklar ön saflarda yer almayı sürdü.
MİLLİ BAYRAMDAN ÇOCUK BAYRAMINA
Atatürk, 23 Nisan 1921’de Milli Bayram olarak kutlanmasına karar verilen bu günü, 1929’dan itibaren çocuklara armağan etmeye başladı. Böylece 23 Nisan, ilk kez 1929 yılında Çocuk Bayramı olarak kutlandı. Bununla birlikte, saltanatın kaldırıldığı 1 Kasım 1922 tarihi sebebiyle “Milli Hakimiyet Bayramı” olarak da anılan TBMM’nin açılış tarihleri, zamanla bu özelliğini yitirdi.
23 Nisan, 27 Mayıs 1935’te çıkarılan Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun ile “Ulusal Egemenlik Bayramı” olarak tanımlandı. Bu kanunun ikinci maddesinin B fıkrasındaki ifade ise “Ulusal Egemenlik Bayramı, 22 Nisan öğleden sonra ve 23 Nisan günü” şeklindeydi.
23 NİSAN’IN ULUSLARARASI KİMLİĞE DÖNÜŞÜMÜ
Atatürk, görev süresi boyunca 23 Nisan haftalarında çocukları makamında kabul edip onlarla ilgilendi. Bu uygulama, bakanlar ve bürokratlar arasında da yaygınlaştı ve sembolik koltuk devri uygulamasına dönüşerek gelenek haline geldi.
1981 tarihli Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’da, 20 Nisan 1983’te yapılan değişiklikle, 23 Nisan Ulusal Egemenlik Bayramı’nın adı “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” olarak değiştirildi. Uluslararası boyuta taşınması da 1979 yılında başlandı; ilk olarak 6 ülkenin katılımıyla gerçekleşen bu bayramda, birçok ülkeden çocuklar Türkiye’ye gelmeye başladı. Türkiye, dünya genelinde çocuklarına bayram hediye eden ve bu bayramı tüm dünya ile paylaşan ilk ve tek ülke olma özelliği taşıyor.
23 NİSAN’A İLİŞKİN BELGELER TBMM ARŞİVİNDE
TBMM arşivinde, 106 yıl önce Meclis’in açılış hazırlıklarıyla 23 Nisan’ın “milli bayram” kabul edilmesi sürecine dair belgeler bulunmaktadır. Büyük Millet Meclisinin, Ankara’da 23 Nisan Cuma günü, cuma namazı sonrası Kuran-ı Kerim tilaveti, dualar ve törenlerle açılacağına dair Temsil Heyeti Başkanı Mustafa Kemal Paşa tarafından yayımlanan beyanname de arşivde yer alıyor. Ayrıca, Meclis açılışından bir gün sonra yapılan toplantıda, Mustafa Kemal Paşa’nın yaptığı uzun konuşmaya dair bir haber bülteni de belgeler arasında muhafaza edilmektedir.
