Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX, Starlink projesi ile binlerce uyduyu yörüngeye yerleştiriyor. Ancak uzmanlar bu dev ağın kontrolden çıkmak üzere olduğunu belirtiyor. Smithsonian Gözlemevi’nden astrofizikçi Jonathan McDowell, “Her gün 1 ila 2 Starlink uydusu Dünya’ya düşüyor ve bu sayı hızla artıyor” diyerek uyarıda bulundu.
8 BİNDEN FAZLA UYDU, 30 BİN YOLDA
SpaceX, 2019’dan bu yana yeniden kullanılabilir roketleri ile 8 binden fazla uyduyu yörüngeye fırlattı. 2025 yılı itibarıyla bu sayı 2 binden fazla yeni uydu ile artırıldı. Musk’ın rakipleri arasında Amazon da yer alıyor; şirket, “Project Kuiper” adı altında 3.200 uydu fırlatma planı üzerinde çalışıyor. McDowell’e göre, planlanan tüm sistemler tamamlandığında Dünya yörüngesinde 30 binden fazla düşük irtifa uydusu bulunacak. Çin’in de bu sayıya 20 bin uydu eklemeyi planladığı bildiriliyor.
5 YIL SONRA ATMOSFERE DÜŞÜYORLAR
Starlink uydularının ortalama ömrü beş yıl. Süresi dolan uydular, kontrol altında atmosfere yönlendiriliyor. Ancak McDowell, “Bu süreçte ortaya çıkan metal ve kimyasal kalıntılar üst atmosferde kirliliğe yol açabilir” uyarısında bulundu. Bazı araştırmalar, bu metallerin ozon tabakasında zincirleme bozulmalara neden olabileceğini öne sürüyor.
“ARTIK ÇOK GEÇ OLABİLİR”
McDowell, bilim dünyasında bu meseleye yönelik büyük bir belirsizlik olduğunu ifade ediyor: “Yanıtlar ‘önemsiz’ ile ‘artık çok geç’ arasında değişiyor. Ancak atmosferin zarar görmeye başlamış olabileceğini söyleyebilirim.”
UZAY ÇÖPLÜĞÜ TEHLİKESİ BÜYÜYOR
ABD Federal Havacılık İdaresi’nin (FAA) 2023 yılına ait raporuna göre, 2035 yılına kadar yıllık 28 bin Starlink parçasının atmosfere yeniden girmesi bekleniyor. Bu durum, bir bireyin “uzay çöpü düşmesi sonucu ölme olasılığını” yüzde 61’e çıkartıyor.
“KESSLER SENDROMU” KORKUSU
Bilim insanlarının en büyük endişesi, “Kessler Sendromu” olarak bilinen çarpışma senaryosu. Eğer yörünge aşırı kalabalık hale gelirse, birkaç uydunun çarpışması yeni enkazlar oluşturabilir. Bu durum, insanlığın uzaya çıkışını on yıllar boyunca engelleyebilir.
GÜNEŞ FIRTINALARI DA TEHLİKEDE
Güneş’in artan aktivitesi, uydu sistemleri için ayrı bir tehdit oluşturuyor. Bilim insanları, güçlü bir güneş fırtınasının yüzlerce uydunun kontrolsüz bir şekilde düşmesine neden olabileceğini vurguluyor. “Güneş maksimumu” dönemlerinde atmosferik sürtünme artmakta, bu da daha fazla Starlink uydusunun kontrolsüz bir şekilde yanmasına yol açıyor.
UZAYIN GELECEĞİ TEHLİKEDE
Uzmanlar, “uzay çöplüğü” sorununun kaçınılmaz bir küresel kriz haline geldiğini ifade ediyor. McDowell, “Yörüngedeki kalabalık, yalnızca gökyüzünü değil, insanlığın gelecekteki uzay hayalini de tehdit ediyor” diyerek önemli bir uyarıda bulundu.