Apple’ın yıllık raporuna göre Rusya’daki App Store’dan 2025 yılında tam 1.213 uygulama kaldırıldı. Bu rakam, şirketin geçmiş yıllardaki verileriyle karşılaştırıldığında olağanüstü bir artışa işaret ediyor. 2024’te 171, 2023’te 12, 2022’de yalnızca 7 uygulamanın silindiği düşünüldüğünde, 2025’teki sayı Rus dijital denetim mekanizmasının ne denli hızlı ve kapsamlı çalıştığını ortaya koyuyor.
Silme işlemlerinin neredeyse tamamı Roskomnadzor’un talebi üzerine gerçekleşti. Apple’ın yıllık raporunda belirtildiğine göre 1.210 uygulama “Bilgi” yasası kapsamında yasaklı kaynaklar listesine alınmıştı. İki uygulama Merkez Bankası yasasını ihlal ederken, bir uygulama ise Yehova Şahitleri örgütüyle bağlantılı olduğu gerekçesiyle kaldırıldı. Şirket hangi uygulamaların silindiğini açıklamasa da uzmanlar ağırlıklı olarak VPN hizmetlerinin hedef alındığını tahmin ediyor.
Rusya Dijital Kontrolde Çin’i Geride Bıraktı
Apple’ın raporu, Rusya’nın ilk kez uygulama kaldırma sayısında dünya birincisi olduğunu gösteriyor. 2025’te Vietnam’da 335, Çin’de 196, ABD’de 39, Japonya’da 25 uygulama silinirken Rusya 1.213 ile açık ara zirvede yer aldı. Geçmiş yıllarda bu alanda lider konumunda olan Çin, 2025’te Rusya’nın gerisinde kaldı. Bu durum, Moskova’nın dijital alandaki denetim politikasını ne denli sertleştirdiğini gözler önüne seriyor.
Roskomnadzor’un talepleri yalnızca Apple’la sınırlı kalmadı. Google’dan da 2025 yılında 801 VPN ve benzeri hizmetin kaldırılması istendi. Bu veriler, Rus yetkililerin özellikle internet sansürünü aşmaya yarayan araçları hedef aldığını doğruluyor. Uzmanlara göre Kremlin, uluslararası teknoloji şirketlerini ya tamamen itaatkar birer araç haline getirmek ya da ülkeyi terk etmeye zorlamak için sistematik bir strateji izliyor.
Apple’ın İkilemi: Pazar mı, İlkeler mi?
Apple, Roskomnadzor’un taleplerini yerine getirdiğini çünkü aksi takdirde Rusya’daki App Store faaliyetlerini tamamen durdurmak zorunda kalacağını açıkladı. Şirket, milyonlarca kullanıcıya ulaşan bir pazarı kaybetme riskini göze alamadı. Ancak bu karar, Rus kullanıcıların çıkarlarını feda etmek anlamına geliyor. ABD yönetiminin teknoloji şirketlerini Rusların iletişim araçlarına erişimini sürdürmeye çağırdığı halde Apple, ticari kaygılar nedeniyle bu çağrıya kulak vermediği eleştirilerine maruz kalıyor.
VPN uygulamalarının kitlesel olarak kaldırılması, Rus kullanıcıların yasaklı sitelere erişimini neredeyse imkansız hale getiriyor. Aynı zamanda iş ve eğitim amacıyla kullanılan yabancı servisler de devre dışı kalıyor. Kullanıcılar yüksek fiyat ödeyerek satın aldıkları iPhone’ların giderek daha sınırlı bir cihaza dönüştüğünü görüyor. Üstelik silme işlemleri önceden haber verilmeden gerçekleştiği için abonelikler ve satın alınan veriler kaybolabiliyor.
Rusya’da iPhone Sahipleri İçin Karamsar Tablo
Silinen uygulamaların büyük çoğunluğunun VPN olması, Rus yetkililerin internet üzerindeki kontrolünü daha da pekiştirme amacını taşıyor. Bu adım, ülkede faaliyet gösteren yabancı dijital platformların ekonomik ve teknolojik olarak boğulmasına yönelik planlı bir stratejinin parçası olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, Kremlin’in uluslararası şirketlere kasıtlı olarak yerine getirilmesi zor talepler yönelttiğini ve böylece onları pazarı terk etmeye zorladığını belirtiyor.
Apple’ın Rusya’daki teknik desteği daha önce sonlandırması ve şimdi de uygulama silme konusunda bu kadar hızlı hareket etmesi, ülkedeki iPhone kullanıcılarının gelecekte daha da kısıtlı bir deneyim yaşayacağına işaret ediyor. Yerel alternatiflerin kalitesiz ve sınırlı olduğu göz önüne alındığında, Rus tüketiciler için pahalı bir cihaza sahip olmanın anlamı giderek azalıyor. Bu durum, dijital özgürlüklerin kısıtlanmasına karşı sessiz kalan uluslararası şirketlerin de sorumluluğunu gündeme getiriyor.
