Kuzey Amerika’nın batı kıyısında gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, jeoloji alanında önemli endişelere yol açtı. Oregon Eyalet Üniversitesi’nden Deniz Jeoloğu ve Jeofizikçi Prof. Chris Goldfinger liderliğindeki ekip, San Andreas Fayı ile Cascadia Dalış Zonu arasında “kısmi senkronizasyon” adı verilen bir etkileşim keşfetti. Bu durum, tarihte bir fay hattında meydana gelen büyük bir depremin, diğerini de kısa süre içinde tetiklemesi olasılığını ortaya koyuyor.
İKİ DEV FAY AYNI ANDA KIRILABİLİR
Araştırma sonuçları, Geosphere dergisinde yayımlandı. Bilim insanları, Kaliforniya açıklarındaki Mendocino Üçlü Buluşma Noktası’ndan aldıkları 130 deniz tabanı numunesini detaylı bir şekilde inceledi. Bu numunelerin tortu tabakalarında, 3.100 yıl öncesine kadar uzanan sıra dışı izlere rastlandı. Normal koşullarda alt tabakada kalın taneli kum ve üstte ince silt olması beklenirken, burada tersine bir yapı gözlemlendi, bu da “tersine çevrilmiş” bir jeolojik kayıt anlamına geliyor.
Uzmanlar, bu anormalliği iki farklı büyük depremin kısa aralıklarla, hatta belki dakikalar içinde, ardışık olarak meydana gelmesi ile açıklıyor. Elde edilen bulgular, son ortak senkronize depremin yaklaşık 1700 yılında gerçekleştiğini gösteriyor.
“BİRİ KIRILINCA DİĞERİ TETİKLENİYOR”
Prof. Goldfinger, bu durumu şöyle ifade ediyor: “Eski bir radyoyu ayarlarken frekanslar birbiriyle eşleşir. Bu faylar da benzer şekilde davrandıkları için biri titreşmeye başladığında, diğeriyle rezonansa girerek onu da harekete geçirebiliyor.” Araştırma kapsamında sekiz farklı deprem olayının iki fayda neredeyse eş zamanlı olarak gerçekleştiği belirlendi. Bilim insanları, bu durumun istisna değil, doğal bir döngü olabileceğini vurguluyor.
“SONUÇLAR ÇOK YIKICI OLABILIR”
Goldfinger, olası senaryoyu şu şekilde özetliyor: “Bu faylardan birinde büyük bir deprem olması bile ülke genelinde olağanüstü hâl ilan edilmesine neden olur. Ancak ikisi aynı anda kırılırsa, San Francisco, Portland, Seattle ve Vancouver gibi büyük şehirler aynı anda acil durumla karşılaşabilir.”
BİLİM İNSANLARINDAN AÇIK UYARI
Araştırma ekibi, çalışmada “felaket senaryolarına” odaklanmadıklarını, yalnızca bilimsel verilere dayanarak sonuçlar çıkardıklarını belirtse de, olayın ciddiyeti açık. İki dev fay hattı arasında tarih boyunca yakın zamansal etkileşimlerin yaşandığı ve gelecekte de benzer bir senaryonun olabileceği vurgulandığı gibi, Goldfinger son olarak şunu ifade ediyor: “Biz makalede jeolojiyi anlattık, ama bu senaryo yeniden yaşanırsa, buna gerçekten hazır olmamız gerekiyor.”
