Bermuda’nın Altında Gizemli Katman Keşfedildi
Washington DC’deki Carnegie Science’ta görevli sismolog William Frazer, Bermuda’nın altında normalde okyanus kabuğu altında bulunan manto katmanına ek olarak, ilginç bir yapının keşfedildiğini açıkladı. Bu ek katman, Bermuda’nın bulunduğu tektonik plakanın altında, kabuğun altında yer almakta.
Bilim insanları, bu gizemli katmanın kökeni hakkında kesin bilgiye sahip olmasa da, Bermuda’nın okyanus tabanından daha yüksek bir “okyanusal şişkinliğin” üzerinde durduğunu ve bu yükseltinin nedenini bilmediklerini vurguluyor. Bermuda, son volkanik patlamasını 31 milyon yıl önce yaşadığı için aktif volkanizmaya dair bir açıklama bulunmuyor.
Yeni keşif, geçmişteki volkanik faaliyetlerin etkisiyle mantodan yükselen magma ve kayaçların kabuk içine enjekte edilip burada donmasıyla meydana gelmiş olabilir. Bu yapı, okyanus tabanını 500 metre kadar yukarıda tutan bir “sal” gibi işlev görüyor.
Bermuda, özellikle “Bermuda Şeytan Üçgeni” ile anıldığı için bilim dünyasında uzun süredir gizemli bir unvana sahip. Ancak araştırmacılara göre asıl muamma, bu okyanusal şişkinliğin neden hâlâ varlığını sürdürdüğü.
Diğer ada zincirleri genellikle manto sıcak noktalarıyla ilişkilendirilirken, volkanik etkinlikler okyanus tabanını yükseltiyor. Ancak Bermuda’da volkanik faaliyetler durmasına rağmen bu yükseklik korunuyor.
Frazer ve Yale Üniversitesi’nden Jeffrey Park, Bermuda’da bir sismik istasyondan elde edilen verileri kullanarak dünya genelindeki büyük depremlerden gelen sismik dalgaları analiz etti. İnceleme, yaklaşık 50 kilometre derinliğe kadar yapıldı ve çevresindeki kayalardan daha düşük yoğunlukta, olağanüstü kalın bir katmanı ortaya koydu. Bulgular, Geophysical Research Letters dergisinde yayımlandı.
Çalışmaya katılmayan Smith College’dan jeolog Sarah Mazza, bu katmanın aktif volkanizma döneminden kalma olduğunu ve Bermuda’nın Atlantik’te yüksek bir bölge olarak kalmasına katkı sağladığını belirtti. Mazza’nın araştırmaları, Bermuda lavlarının derin mantodan gelen karbon açısından zengin kayaçlardan oluştuğunu gösteriyor, bu da bölgenin jeolojik geçmişinin Pasifik ve Hint Okyanusu’ndaki sıcak nokta adalarından farklı olduğunu ortaya koyuyor.
Frazer, şimdi dünya genelindeki diğer adaların altında da benzer yapılar olup olmadığını araştırmaya hazırlanıyor. Ona göre, Bermuda gibi sıradışı örnekler, Dünya’daki daha “normal” jeolojik süreçleri anlamak için önemli ipuçları sunmakta.
