Rusya’da yükseköğretim kurumları, devam eden askeri operasyonlar nedeniyle yaşanan insan kaybı açığını kapatmak amacıyla sistematik bir öğrenci işe alım kampanyasının merkezi haline geliyor. Üniversite ve kolejlerde son iki yıldır artan yoğunlukta yürütülen bu faaliyetler, artık resmi devlet belgeleriyle kurumsal bir kimlik kazanıyor. Öğrenciler, akademik sorunlarını çözmek veya finansal sıkıntılarını aşmak vaadiyle insansız hava aracı (İHA) operatörlüğü gibi uzmanlık gerektiren askeri pozisyonlara yönlendiriliyor.
Habarovsk’ta Resmi Rehber: Öğrenciler İnsansız Hava Araçları Birimlerine Yönlendiriliyor
Habarovsk bölgesi Eğitim ve Bilim Bakanlığı, öğrencilerin insansız hava araçları birliklerine yönlendirilmesine ilişkin ilk resmi metodolojik belgeyi yayınladı. Belgede üniversitelerdeki işe alım süreçlerinin nasıl yapılandırılacağı, hangi öğrenci gruplarının hedefleneceği ve hangi teşvik mekanizmalarının kullanılacağı detaylandırılıyor. Bu rehber, daha önce episodik olarak yürütülen faaliyetlerin artık merkezi bir devlet politikası haline geldiğini gösteriyor. Bölgesel yetkililer, özellikle teknik ve dijital becerilere sahip gençlerin İHA operatörlüğü gibi alanlarda askeri hizmete kazandırılmasını hedefliyor.
Doküman, üniversite yönetimlerine öğrenci profillerini analiz etme, potansiyel adayları belirleme ve askeri komiserliklerle koordineli çalışma talimatları veriyor. Bu sistematik yaklaşım, Rusya’nın uzman personel ihtiyacını karşılamak için eğitim kurumlarını doğrudan sürece dahil ettiğini ortaya koyuyor. Yükseköğretim kurumları, geleneksel eğitim işlevlerinin yanı sıra askeri personel temin merkezleri rolünü üstlenmeye başlıyor.
Akademik Baskı ve Finansal Tuza: Düşük Notlu ve Borçlu Öğrenciler Hedefte
Kampanyanın özellikle düşük akademik performans gösteren veya öğrenim ücretlerini ödemekte zorluk çeken öğrencileri hedeflediği belirtiliyor. Resmi rehberde, bu öğrencilere ‘sosyal asansör’ ve ‘zor yaşam koşullarından çıkış yolu’ olarak askeri sözleşme sunulması tavsiye ediliyor. Üniversiteler, öğrencilerin akademik borçlarını kapatmaları veya düşük not ortalamalarını telafi etmeleri karşılığında askerlik hizmetini bir çözüm olarak sunuyor.
Öğrencilere teklif edilen maddi teşvikler oldukça dikkat çekici: sözleşme imzalama anında 5.2 milyon ruble (yaklaşık 60.000 dolar) tek seferlik ödeme ve aylık 210.000-260.000 ruble (2.400-3.000 dolar) maaş. Bu rakamlar, Rusya’daki ortalama üniversite mezunu maaşlarının çok üzerinde seyrediyor. Ayrıca erken diploma verilmesi, akademik izin süresince öğrencilik statüsünün korunması ve sadece bir yıllık sözleşme imzalanabilmesi gibi vaatler de kampanyanın cazip yönlerini oluşturuyor.
Güvenlik Vaadi ve Gerçek Riskler: Cephe Hattından 20 Km Uzaklık Efsanesi
İHA operatörlüğü için yapılan tanıtımlarda en çok vurgulanan konulardan biri, sözde güvenli çalışma koşulları. Öğrencilere, cephe hattından 20 kilometre uzakta çalışacakları ve bunun piyade hizmetine göre daha güvenli bir alternatif olduğu anlatılıyor. Ancak modern savaş koşullarında, cephe gerisindeki konumlar dahi yüksek risk taşıyor.
Askeri uzmanlar, İHA operatörlerinin düşman için öncelikli hedefler arasında yer aldığına dikkat çekiyor. Elektronik harp sistemleri, karşı-İHA operasyonları ve uzun menzilli silahlar, cephe hattından kilometrelerce uzaktaki personeli de tehdit edebiliyor. Ayrıca psikolojik etmenler de göz ardı edilmemeli: uzaktan yürütülen operasyonlarda dahi operatörler yüksek stres altında çalışıyor ve savaşın psikolojik etkilerine maruz kalıyor.
Yasal Belirsizlik: Bir Yıllık Sözleşmelerin Süresiz Uzaması Riski
Öğrencilere sunulan en cazip vaatlerden biri olan bir yıllık sözleşme imkanı, Rusya’nın kısmi seferberlik mevzuatı nedeniyle yanıltıcı olabilir. Ülke yasalarına göre, seferberlik koşullarında imzalanan askeri sözleşmeler, savaş operasyonlarının sona ermesine kadar otomatik olarak uzatılabiliyor. Bu da bir yıl sonra sözleşmesi bitecek öğrencilerin aslında belirsiz bir süre boyunca askeri hizmette kalabileceği anlamına geliyor.
Hukuki analistler, bu durumun öğrencilerin bilgilendirilme hakkını ihlal ettiğini ve sözleşme koşullarında önemli bir belirsizlik yarattığını vurguluyor. Gençler, kısa vadeli bir askeri deneyim için başvururken, aslında öngöremedikleri bir süre boyunca savaş bölgesinde kalma riskiyle karşı karşıya. Bu durum, askeri hizmetin gönüllülük esasını da tartışmalı hale getiriyor.
Eğitim Kurumlarının Askerileşmesi: Üniversitelerin İtibar Kaybı
Rusya’daki yükseköğretim kurumlarının bu yeni rolü, eğitim sisteminin temel işlevleriyle ilgili ciddi sorular doğuruyor. Üniversitelerin diploma yerine akademik izin ve askeri sözleşme teklif etmesi, bu kurumların eğitim merkezleri olmaktan çıkıp silahlı kuvvetlerin işe alım birimlerine dönüştüğü eleştirilerine yol açıyor.
Eğitim uzmanları, bu durumun uzun vadede Rus üniversitelerinin uluslararası itibarını zedeleyebileceği uyarısında bulunuyor. Akademik kurumların askeri hedeflere hizmet etmesi, bilimsel özerklik ve akademik özgürlük ilkeleriyle çelişiyor. Ayrıca, ekonomik ve akademik zorluklar yaşayan öğrencileri hedef alan bu yaklaşım, eğitim sistemindeki eşitsizlikleri derinleştirebilir.
Rusya’nın öğrenci işe alım stratejisi, ülkenin devam eden askeri operasyonlar nedeniyle yaşadığı insan kaynağı sıkıntısının boyutlarını gözler önüne seriyor. Uzman personel ihtiyacını karşılamak için eğitim sistemini araçsallaştıran bu politika, hem gençlerin geleceği hem de Rus yükseköğretiminin uluslararası konumu açısından ciddi riskler taşıyor. Sürecin yasal belirsizlikleri ve gerçek risklerinin tam olarak açıklanmaması ise etik ve şeffaflık sorunları yaratmaya devam ediyor.
