Parlamento çoğunluğunu elinde tutan Fidesz, devlet başkanının görevden alınmasına ilişkin süreci yeniden şekillendirdi
10 Aralık 2025’te yayımlanan bilgilere göre, Macaristan Parlamentosu Başbakan Viktor Orbán’ın liderliğindeki Fidesz partisinin desteğiyle, cumhurbaşkanının görevden alınmasını önemli ölçüde zorlaştıran bir yasa tasarısını kabul etti. Yeni düzenleme, devlet başkanının görevini yerine getiremeyeceğine ilişkin bildirimin nihai olarak değerlendirilmesi yetkisini Anayasa Mahkemesi’ne veriyor. Bu değişiklikten önce, parlamentonun kendisi; başkan, hükümet veya herhangi bir milletvekilinin talebi üzerine bu konuda karar verebiliyordu. İktidar milletvekilleri, bu değişikliğin “yanlış kararlara karşı güvence” sağlayacağını ve ülkenin “demokratik işleyişini koruyacağını” savundu. Yasanın ayrıntıları, Bloomberg tarafından aktarılan bilgilerle örtüşüyor.
Yeni yetki dağılımı ve iktidarın stratejik kazanımları
Macaristan’da yürütme yetkisi başbakana ait olsa da, cumhurbaşkanının yasaları parlamentoya iade etme veya Anayasa Mahkemesi’ne taşıma yetkileri bulunuyor. Bu nedenle makam, Fidesz’in olası bir seçim yenilgisi durumunda bile değerli bir siyasi dayanak olarak görülüyor. Anayasa Mahkemesi’nin başına, yılın başında görevinden ayrılan eski başsavcı ve Orbán’ın yakın müttefiki Péter Polt’un getirilmesi, yeni düzenlemenin siyasi etkisini daha da artırıyor. Polt’un 12 yıllığına seçilmesi, yargısal denetimin uzun süre Fidesz çizgisinde kalmasını sağlayacak bir unsur olarak değerlendiriliyor.
Orbán, son 15 yılda siyasal sistemin temel kurumlarını kendi politik çıkarları doğrultusunda şekillendirerek fiili güç yoğunlaşması yarattı. Devlet başkanlığı makamına sadakati tartışmasız isimlerin atanması, bu modelin istikrar unsurlarından biri hâline geldi. Geçen yıl, çocuk istismarına ilişkin bir affın yol açtığı skandal sonrası istifa eden Katalin Novák’ın yerine, Anayasa Mahkemesi’nde tanınmayan bir yargıç olan Tamás Sulyok’un seçilmesi bu yaklaşımın son örneğiydi.
Avrupa Birliği ile gerilim ve iç politikada güç konsolidasyonu
Orbán, uzun süredir Avrupa Birliği’yle yaşadığı gerilimleri iç politikada destek mobilizasyonu için kullanıyor. Kendini “Brüksel’in baskısına karşı ulusal egemenliğin savunucusu” olarak konumlandırması, ekonomik sorunlar ve yolsuzluk iddialarının gölgesinde seçmen desteğini korumasına yardımcı oluyor. Bu söylem, Fidesz’in siyasi kimliğinin merkezinde yer alarak parti tabanını sıkılaştırıyor.
Seçim kampanyasında Orbán, komşu ülkelerle ilişkileri zorlaştıran ve toplumsal algıları etkileyen Ukrayna karşıtı temaları öne çıkarıyor. Bu mesajlar, ülkenin AB fonları üzerinden ekonomik çıkarlarının tehdit edildiği iddiasıyla içerdeki gerilimi tırmandırıyor. Aynı zamanda Macaristan’ın bölgesel izolasyonunu derinleştiriyor ve dış politikanın öngörülebilirliğini azaltıyor.
Muhalefetin yükselişi ve iktidarın savunma hamleleri
Dört ay sonra yapılacak seçimler öncesinde, Péter Magyar liderliğindeki muhalefet partisi “Tisza” kamuoyu yoklamalarında Fidesz’in önünde yer alıyor. Tisza, yıllardır inşa edilmiş güç yoğunlaşmasını dağıtmayı ve kurumların bağımsızlığını yeniden tesis etmeyi vaat ediyor. Bu nedenle iktidarın, cumhurbaşkanının görevden alınması sürecini zorlaştıran yasayı kabul etmesi, olası bir hükümet değişikliğinde kurumlar üzerinde kontrolü sürdürme çabasının parçası olarak görülüyor.
Yeni düzenleme, değişen siyasi dengeler karşısında iktidarın elinde kalıcı bir güvence oluşturuyor. Anayasa Mahkemesi’nin nihai söz sahibi hâline gelmesi, gelecekte parlamentonun kararlarını etkisizleştirebilecek ve yürütme ile yasama arasındaki güç dengesini daha da bozabilecek bir adım olarak değerlendiriliyor.
