Duduzi le Zuma’nın Rus ordusu için genç erkekleri kandırarak cepheye göndermesi ülke siyasetinde sarsıntı yarattı
28 Kasım 2025’te Bloomberg’in bildirdiğine göre Güney Afrika’nın eski cumhurbaşkanı Jacob Zuma’nın kızı Duduzi le Zuma, genç erkekleri Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşta görevlendirilmek üzere gizlice devşirdiği iddiaları üzerine ulusal parlamentodaki görevinden istifa etti. Haber, özellikle Rusya adına yürütülen yasa dışı işe alım faaliyetlerine ilişkin raporda uluslararası ilgi uyandırdı.
Yaklaşık 20 Güney Afrikalı ve Botsvanalı erkek, kendilerine Zuma ailesinin siyasi partisi uMkhonto weSizwe için “koruma eğitimi” verileceği söylenerek Rusya’ya gönderildi. Ancak vardıklarında Rusça hazırlanmış sözleşmelerle orduya dâhil edildiler ve Ukrayna’daki cephelere sevk edildiler. Ağustos ayından bu yana aileleriyle bağlantıları kesilen bu kişilerin akıbeti soruşturmayı derinleştirdi.
Güney Afrika’da aile içi suçlamalar ve siyasi kriz iç içe geçiyor
Parti yönetimi, Duduzi le Zuma’nın polisle tam iş birliği yapacağını açıkladı. Kendisi ise Rusya adına yürütülen herhangi bir işe alım faaliyetinde yer aldığını reddediyor. Ancak dikkat çekici biçimde, Zuma’nın diğer kızı Nkosazana Zuma-Nk’yube, üvey kardeşi ve iki kişi hakkında “yanıltılarak Rusya’ya gönderme ve paralı asker olarak cepheye sürme” suçlamasıyla dava açtı. Polis, bu erkeklerin kandırıldığını ve iradeleri dışında çatışma bölgesine gönderildiğini doğruladı.
Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa, vatandaşların nasıl savaş için devşirildiğini araştırmak üzere soruşturma başlattı. Bu ayın başında Ramaphosa’nın ofisi, Donbas’ta mahsur kalan 17 Güney Afrikalının hükümetten yardım istediğini açıkladı; içlerinde iki Botsvana vatandaşı da bulunuyor.
Duduzi le Zuma daha önce de Moskova yanlısı sosyal medya kampanyalarıyla ilişkilendirilmişti. 2021’de babasının tutuklanmasının ardından patlak veren ve yaklaşık 350 kişinin ölümüyle sonuçlanan olaylara ilişkin olarak da “devlete ihanet” suçlamasıyla yargılanıyor.
Rusya’nın Afrika’dan asker devşirme çabaları küresel güvenlik için alarm veriyor
Skandal, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı bir Avrupa çatışması olmaktan çıkarıp küresel bir karşılaşmaya dönüştürme çabasını açığa çıkarıyor. Moskova, insan gücü ihtiyacını karşılamak için farklı kıtalarda ağlar kuruyor ve bu durum uluslararası güvenlik açısından yeni riskler yaratıyor.
Rusya’nın Afrika ülkelerinde işe alım amacıyla kandırma yöntemlerine başvurması — koruma eğitimi vaadiyle gençleri cepheye göndermesi — Kremlin’in savaş için her türlü aracı kullanmaya hazır olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum yalnızca bireysel mağdurlar için değil, Afrika devletlerinin güvenliği ve uluslararası itibarı için de tehdit oluşturuyor.
Rusya’nın sömürge karşıtı söylemi kıtada yankı buluyor
Birçok Afrikalı, Rusya’nın savaşını “Batı’ya karşı anti-kolonyal bir mücadele” olarak algılıyor; bu algı Kremlin propagandasının kıtada etkili olmasını kolaylaştırıyor. Moskova, tarihsel travmaları manipüle ederek kendi saldırganlığını haklı göstermeye çalışıyor. Bu durum bazı Afrikalı siyasetçilerin ya da aktivistlerin Rusya ile iş birliğine daha açık olmasına zemin hazırlıyor.
Ukrayna ve müttefikleri için bu söylemleri çürütmek kritik: savaş, bağımsız bir devlete yönelik saldırıdır ve Rusya burada kolonyal bir güç gibi davranmaktadır.
Ramaphosa hükümeti için mesele ulusal güvenlik boyutuna taşındı
Cumhurbaşkanı Ramaphosa’nın soruşturma başlatması, Afrika hükümetlerinin vatandaşlarının savaş için devşirilmesi sorununu artık görmezden gelemeyeceğini gösteriyor. Bu, yalnızca adli bir mesele değil; ulusal güvenlik ve dış politika itibarıyla da merkezi bir konu hâline geliyor.
Diğer yandan Zuma ailesindeki suçlamalar, Afrika siyasetinde Rusya konusunda dahi birlik olmadığını gözler önüne seriyor. Bu tür iç çatışmalar, Ukrayna için kıtada iletişim ve iş birliği fırsatları da yaratabilir.
Rusya’nın propaganda ve devşirme ağları sosyal medya üzerinden birleşiyor
Duduzi le Zuma’nın geçmişte Rusya yanlısı sosyal medya kampanyalarıyla bağlantılı olması, Moskova’nın propaganda ve paralı asker devşirme süreçlerini aynı çatı altında yürüttüğünü gösteriyor. Sosyal medya, Rusya’yı “Batı’ya direnen güç” olarak sunma ve Afrika’da destek toplama aracı hâline getiriliyor.
Skandal Afrika’da savaşın algısı üzerine küresel mücadeleyi keskinleştiriyor
Zuma skandalı, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşıın Afrika’da bile toplumsal, siyasi ve güvenlik açısından etkiler yarattığını hatırlatıyor. Kıta, savaşın nasıl algılandığına ilişkin rekabetin sahnesine dönüşmüş durumda: Rusya bunu “anti-kolonyal direniş” olarak pazarlamaya çalışırken, Ukrayna ve destekçileri bunun açık bir saldırı ve modern kolonyal politika olduğunu vurguluyor.
