Kazakistan’ın başkenti Astana’da faaliyet gösteren Uluslararası Türk Akademisi’nin Başkanı Prof. Dr. Şahin Mustafayev, Azerbaycan’ın Gebele kentinde gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 12. Devlet Başkanları Konseyi Zirvesi’nin kararlarının bilim, inovasyon ve ortak alfabe çalışmalarına etkilerini değerlendirdi.
BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK İŞBİRLİĞİ, YENİ BİR DÖNEME GİRİYOR
Mustafayev, zirvede alınan kararların ulaşım ve lojistik koridorları, enerji, su ve gıda güvenliği ile yapay zekâ ve bilimsel entegrasyon konularına yoğunlaştığını ifade etti.
Türk dünyasında yapay zekâ ve dijital teknolojilerin stratejik bir kalkınma unsuru olarak benimsendiğini belirten Mustafayev, şu açıklamalarda bulundu:
Türk Akademisi, yalnızca beşerî alanlarda değil, Türk devletleri arasında bilimsel ve teknolojik işbirliğinde yeni bir sorumluluk üstlenmiştir. Devlet başkanlarımız, insan kaynağının yetiştirilmesinden araştırma işbirliklerine kadar geniş bir çerçevede ortak çalışma gereğini vurgulamıştır.
ORTAK TÜRK ALFABESİ DİLSEL VE RUHANİ BAĞLARIMIZI GÜÇLENDİRECEK
Mustafayev, Orta Koridor’un etkinliğinin artırılmasının önemine dikkat çekerek, ortak Türk alfabesi konusunun zirvede yeniden gündeme geldiğini açıkladı:
Ortak alfabe, Türk dünyasının kültürel birliğinin somut göstergesidir. Dilsel ve ruhani bağlarımızı daha da güçlendirecek, bilimsel ve eğitim kurumları arasındaki etkileşimi artıracaktır.
Mustafayev, Akademi olarak Abay Kunanbay’ın “Kara Sözler”i ve Cengiz Aytmatov’un “Beyaz Gemi” eserlerinin ortak alfabe ile yayımlandığını belirtti.
ULAŞIM, ENERJİ VE YEŞİL TEKNOLOJİ ALANINDA KAPSAMLI RAPORLAR
Türk Akademisi’nin hazırladığı “Türk Ekonomileri 2024” adlı yıllık raporun, Türk devletleri arasındaki ulaştırma ve enerji bağlantılarının geliştirilmesine katkı sağladığını belirten Mustafayev, tarım, yeşil teknoloji, su yönetimi ve Hazar Denizi ekosistemi konularında da bilimsel araştırmalar yürüttüklerini ifade etti.
1926 TÜRKOLOJİ KURULTAYI’NIN 100. YILI
Mustafayev, 2026 yılında Birinci Türkoloji Kurultayı’nın 100. yıl dönümünün Bakü’de kutlanmasının, Türk dünyasının bilimsel birliğine yeni bir ivme kazandıracağını vurguladı:
1926 Kurultayı, Türk dünyasının bilimsel ve kültürel bilincinin uyanışını temsil eder. Ortak alfabe, terim birliği ve ana dilde eğitim gibi konular o dönemde ilk kez bu ölçekte ele alınmıştır.
Ayrıca, Akademi’nin bu kapsamda Türk Dilleri Terim Sözlükleri Projesi gibi yeni bilimsel girişimlere hazırlandığını da açıkladı. Gebele Zirvesi’nde Türkmenistan’ın Türk Akademisi’ne gözlemci ülke olarak katılmasına da karar verildiği belirtildi. Mustafayev, bu adımın Türk dünyasında bilimsel işbirliğini daha da güçlendireceğini dile getirdi.
