Demirci’de Kispet Üretiminin Sona Erişi Tehlikesi
Manisa’nın Demirci ilçesinde, uzun yıllardır ayakkabıcılık yapan Murat Kozak, yaklaşık 20 yıl önce kispet üretimine yöneldi. Küçüklüğünden beri mesleğin içinde olan Kozak, yağlı güreşe olan ilgisi sayesinde farklı bir alan keşfetti ve kendi teknikleriyle bu geleneği yaşatma kararlılığı gösteriyor.
Kispet yapımını herhangi bir eğitim almadan, güreşleri izleyerek ve mevcut ürünleri inceleyerek öğrendiğini vurgulayan Kozak, kendi imkanlarıyla geliştirdiği yöntemlerle bu işin üretimine başladı.
EGE’DE TEK USTA KALDI
Kozak, Ege Bölgesi’nde kispet yapan sayılı ustalardan biri olduğunu belirterek, bölgede bu işi sürdüren tek kişi konumuna geldiğini ifade etti. Sipariş üzerine çalışan Kozak, yılda ortalama 10 kispet üretip, Türkiye’nin çeşitli illerine gönderiyor. Başpehlivanlar için de kişiye özel üretimler gerçekleştirdiğini vurguluyor.
BİR KİSPETİN HİKAYESİ: EMEK, DERİ VE USTALIK
Kispet yapımında “vidala” adı verilen özel işlenmiş dana derisi kullanan Kozak, her bir ürün için yaklaşık 3 metre deri harcıyor. Kesim ve dikiş işlemleri geleneksel yöntemlerle yapılıyor, bel kısmındaki işlemeler büyük titizlikle hazırlanıyor. Kozak, “Bu iş tamamen el emeğine dayanıyor” diyerek üretim sürecinin zorluğunu ortaya koyuyor.
“ZANAAT ALTIN BİLEZİKTİR, AMA ÖĞRENEN YOK”
Mesleğin geleceğinden endişe duyan Kozak, gençlerin zanaata ilgi göstermediğini, hatta kendi çocuklarının bu mesleği sürdürmek istemediğini belirtiyor. Ancak öte yandan, “Bu iş sayesinde çocuklarımı büyüttüm. Zanaat her zaman bir güvence ama maalesef artık öğrenmek isteyen yok”
AİLE MESLEĞİ, NESİLLERDİR SÜRÜYOR
Ağabeyi Mehmet Kozak ise ayakkabıcılığın aile gelenekleriyle sürdürüldüğünü belirtti. Ancak, artık çırak yetiştirme konusunda yaşanan zorlukları dile getirerek, mesleğin giderek zorlaştığını vurguladı. Kozak ailesi ise tüm zorluklara rağmen geleneksel zanaatı yaşatmaya kararlı.
