Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden faydalanamayan çalışanlar için alternatif erken emeklilik yolları ön plana çıkarken, SGK’dan dikkat çekici bir adım geldi.
Ağır ve riskli işlerde çalışanları kapsayan Fiili Hizmet Süresi Zammı uygulamasının kapsamı genişletilerek, milyonlarca çalışanın daha erken emekli olmasının önü açıldı.
Fiili Hizmet Süresi Zammı Nedir?
Yıpranma payı olarak bilinen Fiili Hizmet Süresi Zammı, insan sağlığı açısından risk taşıyan iş kollarında çalışanlara sunulan özel bir sosyal güvenlik hakkıdır. SGK mevzuatındaki bu sistemle, işçilere ek prim günleri sağlanmaktadır.
Bu çerçevede, her 12 aylık fiili çalışma süresi için SGK primlerine 60, 90 veya 180 gün eklenmektedir. Böylece, hem prim gün sayısı hızla tamamlanmakta hem de emeklilik yaşı öne alınmaktadır.
Yer Altı İşçilerinin Avantajı
Yıpranma payının en çok uygulandığı meslek grubunun başında yer altı maden işçileri gelmektedir. Yer altında geçen her 360 gün, sigortalılık süresine 180 gün (6 ay) eklenmektedir. Bu durum, maden işçilerinin çok daha erken emekli olmalarını sağlamaktadır.
Emeklilik Yaşı 5 ile 8 Yıl Erken Çekilebiliyor
Normal şartlarda bir çalışanın yıllık prim günü 360 gün olarak belirlenirken, fiili hizmet süresi zammı uygulanan sektörlerde bu süre daha yüksek yazılmaktadır. Birikimsel olarak ilerleyen bu sistem, emeklilik yaşını 5 yıla kadar, ağır ve tehlikeli mesleklerde ise 8 yıla kadar erkene çekebilmektedir.
Yıpranma Payından Kimler Yararlanıyor?
Fiili hizmet süresi zammı uygulaması birçok meslek grubunu kapsamaktadır. Sağlık sektöründe görevli çalışanlar yılda 60 gün yıpranma payı kazanırken, kimyasal maddelere maruz kalan ağır sanayi çalışanları da bu haktan yararlanabilmektedir.
Ayrıca;
- Turkuaz basın kartına sahip gazeteciler
- Yer altı maden işçileri
- Askerler ve polisler
- MİT personeli
- Cezaevi infaz ve koruma memurları
- İtfaiye personeli
yıpranma payı kapsamındaki meslek grupları arasında yer almaktadır.
2026’da Kapsama Alınacak Yeni Meslekler Açıklandı
SGK’nın 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe girecek yeni düzenlemesiyle fiili hizmet süresi zammı kapsamına alınacak meslekler belirlendi. Buna göre;
- Çimento fabrikalarında çalışan işçiler
- Alüminyum üretim tesislerinde görev yapanlar
- Dökümhane çalışanları
- Cam sanayi sektöründe çalışan işçiler
yıpranma payı hakkından yararlanarak daha erken emekli olabilecekler.
EYT’siz Erken Emeklilik için Yeni Kapı Aralandı
SGK’nın yıpranma payı kapsamını genişletmesi, EYT düzenlemesi dışındaki çalışanlar için önemli bir alternatif sunmaktadır.
Ağır ve riskli işlerde çalışan binlerce kişi, bu yeni düzenleme ile hem prim günlerini daha hızlı tamamlayacak hem de emeklilik hayallerine yıllar önce ulaşabilecektir.
