Bir kadın, eşinin vefatı sonrası Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) tarafından bağlanan ölüm aylığına ek olarak, vefat eden babası üzerinden Bağ-Kur’dan ikinci bir maaş almak için Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) başvuruda bulundu. Ancak SGK, bu talebi reddetti. Kadın, babasının eski kanun döneminde vefat ettiğini öne sürerek, çift maaş alma hakkının mevcut olduğunu savundu ve durumu yargıya taşıdı.
MAHKEMELER ARASINDA “EVET HAYIR” SAVAŞI
Dava süreci boyunca çeşitli mahkeme kararları alındı. İlk olarak, Yerel Mahkeme davayı reddetti ve çift maaşın mümkün olamayacağını belirtti. Ancak, İstinaf Mahkemesi, kadın lehine bir karar alarak, babasının 2008 öncesinde vefat ettiğini vurgulayarak eski mevzuatın uygulanması gerektiğine hükmetti. Bu karar, SGK vekilinin temyiz başvurusu üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tarafından bozuldu ve dosya Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na sevk edildi.
YARGITAY “HAKKIN DOĞDUĞU TARİH ÖNEMLİ”
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, İstinaf Mahkemesi’nin kararını bozarak çift maaş talebini reddetti. Kararda, hak sahibinin ölüm sigortasından aylık alabilmesi için belirli koşulların sağlanması gerektiği, sigortalının ölüm tarihinde geçerli olan mevzuatın dikkate alınması gerektiği belirtildi. Kadının, eşinin 1 Ekim 2008 tarihinden sonra vefat etmesi sebebiyle, yalnızca yüksek olan aylığı tercih edebileceği ifade edildi.
HANGİ TARİH ESAS ALINIYOR?
Yargıtay kararında üç temel hususa dikkat çekildi:
– Sigortalıya dair şartlar: Sigortalının ölüm tarihinde geçerli olan mevzuata göre değerlendirilir.
– Hak sahibine dair şartlar: Hak sahipliği sıfatının kazanıldığı tarihte geçerli olan kanuna göre belirlenir.
– Hakkı doğuran olay: Davacı kadın, babası vefat ettiğinde evli olduğu için aylık alamıyordu; bu nedenle babasından maaş hakkı, ancak eşinin vefat etmesiyle doğdu.
KARAR KİMLERİ ETKİLİYOR?
– Hak sahipleri açısından: Bu karar, “babam eski tarihte vefat etti, hakkım saklıdır” düşüncesinin geçersiz olduğunu ortaya koyuyor. İkinci maaş için gerekli şartların gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan kanun belirleyici oluyor.
– Sosyal güvenlik sistemi açısından: Çift aylık ödemelerinin sınırlandırılması ve güncel mevzuatın uygulanması yönünde hukuki netlik sağlandı. SGK uygulamalarında emsal teşkil edecek bir içtihat oluşmuş oldu.
ÇİFT MAAŞ BEKLENTİSİ OLANLAR DİKKAT!
Yargıtay’ın bu emsal niteliğindeki kararı, hem eşten hem babadan ölüm aylığı almak isteyenler için önemli bir yol haritası sunuyor. Çift maaş beklentisiyle dava açmadan önce, hakkın doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuatın dikkatle incelenmesi gerekiyor. Aksi takdirde uzun ve masraflı mahkeme süreçleri sonucunda hayal kırıklığı yaşanabilir.
