Türkiye’nin tekstil ve hazır giyim sektörü, son 20 yılın en zorlu dönemlerini yaşıyor. Artan konkordato başvuruları, üretimin durması ve hızla azalan istihdam, sektördeki yapısal sorunları gözler önüne seriyor. Bazı firmalar, maliyetleri düşürmek amacıyla üretimlerini Mısır gibi alternatif merkezlere kaydırmayı tercih ediyor.
YÜZLERCE FİRMA ÜRETİMİ DURDURDU
Sektör verilerine göre, yalnızca bu yıl yüzlerce tekstil firmasının konkordato ilan ettiği veya üretimi tamamen durdurduğu bildirildi. Son iki yılda toplamda 300 bine yakın istihdam kaybı yaşanırken, İstanbul, Denizli, Bursa, Gaziantep ve Kahramanmaraş gibi önemli üretim merkezlerinde çok sayıda fabrika kapandı. Faaliyetine devam eden işletmelerin ise kapasite kullanım oranları yüzde 30-40 seviyelerine geriledi. Özellikle Avrupa pazarındaki talep daralması ve yükselen maliyetler nedeniyle ihracatta ciddi bir gerileme yaşanıyor.
UZAK DOĞU REKABETİ BASKIYI ARTIRDI
Türkiye’nin geleneksel ihracat pazarlarında yaşanan daralma, sektördeki baskıyı artırmaktadır. Avrupa’da siparişlerin azalması, Çin, Bangladeş ve Vietnam gibi ülkelerin agresif fiyat politikaları nedeniyle Türk üreticilerin rekabet gücü zayıfladı. Enerji, ham madde ve işçilik maliyetlerindeki artış ile döviz kurundaki baskı, ürünlerin uluslararası pazarda rekabet edemez hale gelmesine neden oldu. Bazı üreticiler, maliyetlerini karşılamayan siparişleri kabul etmezken, diğerleri tekstil üretiminden tamamen çekilerek farklı sektörlere yöneliyor.
Sektör temsilcileri, bu sürecin geçici bir dalgalanma olmadığını vurguluyor. Ucuz iş gücüne dayalı üretim modelinin sürdürülemez hale geldiği, finansman sıkışıklığı ve ihracattaki gerilemenin zincirleme bir etki yarattığı ifade ediliyor. Modernizasyon yatırımlarının ertelenmesi, yüksek katma değerli ve teknik üretimde geri kalınması, marka eksikliği ve fason üretim ağırlığı, krizin temel nedenleri arasında sıralanıyor.
300 FİRMA KONKORDATO İLAN ETTİ
İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (İTHİB) Başkanı Ahmet Öksüz, sektördeki tabloya ilişkin yaptığı açıklamada, bir firmanın konkordato ilan etmesinin yalnızca o işletmeyi değil, tedarik zincirindeki yüzlerce firmayı da doğrudan etkilediğini söyledi. Öksüz, sektörde yaklaşık 300 firmanın konkordato başvurusunda bulunduğunu belirterek, konkordato süreçlerinin yalnızca banka ve kamu borçlarını kapsaması gerektiğini ifade etti. Aksi takdirde ticaretin sürekliliğinin tehlikeye gireceğini vurguladı.
MERTER, OSMANBEY VE LALELİ’DE KEFENKLER İNDİ
İstanbul’un tekstil ve hazır giyim ticaretinin merkezleri olan Merter, Osmanbey ve Laleli’de de daralma gözlemleniyor. Bir dönem yabancı alıcıların yoğun olarak bulunduğu bu bölgelerde birçok mağaza ve showroom kapandı. Boşalan dükkânlara yeni kiracı bulma konusunda zorluk yaşanıyor. Esnaf, maliyet artışları, siparişlerdeki düşüş ve finansman sorunlarının yanı sıra yabancı alıcı trafiğindeki sert gerilemenin işleri durma noktasına getirdiğini belirtiyor. Özellikle Rusya, Ukrayna, Kazakistan, Gürcistan ve Orta Asya ülkelerinden gelen alıcı sayısındaki azalma ticareti ciddi şekilde etkiliyor. Bir zamanlar canlı olan sokaklar, şimdi sessizliğe büründü.
