Suudi Arabistan, Türkiye’de ‘elektrik satış garantili’ santraller inşa etmeye hazırlanıyor. Bu proje kapsamında, Anadolu’nun güneş ışığından elde edilen elektriği 30 yıl boyunca Türkiye’ye satacak olan Suudiler, Sivas ve Karaman’da iki güneş enerjisi santrali (GES) kuracak. Anlaşma, TBMM Dışişleri Komisyonu’nda onaylandı.
Yap-işlet-devret (YİD) modeli ile inşa edilecek santrallerde, ilk beş yıl boyunca elektrik için megavat başına 47,5 Euro ödenecek. Kalan 25 yıllık süreçte Sivas’ta 23,41 Euro, Karaman’da ise 19,95 Euro ödenecek. Bu şartlar altında, 25 yıl içinde Sivas’ta her kilovatsaat elektrik 2,35 Euro, Karaman’da ise 1,99 Euro’ya mal olacak.
VERGİ YOK, İSTİHDAM YOK
İki santralin üreteceği elektrik, ihtiyaç olmasa bile 30 yıl boyunca Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) tarafından satın alınacak. Türkiye, 2 bin megavat kapasiteli santraller için Suudilere ücretsiz arazi tahsis edecek. 2 milyar dolara mal olacağı öngörülen santrallerin temeli bu yıl atılacak ve 2028 yılında faaliyete geçmesi planlanıyor. 2058’de kamuya devredilecek.
Bu anlaşma, muhalefetin “Türkiye’nin 30 yılı ipotek altına alınıp yükümlülük getiriliyor” eleştirilerine rağmen, AKP ve MHP’nin desteğiyle kabul edildi. CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, santral sahasının 500 metre yarıçapında yapılaşmanın yasak olduğunu, ithal edilecek ekipmanların vergi muafiyetine sahip olacağını ve Türk işçilerin istihdamına dair bir hüküm bulunmadığını belirtti.
Suudi Arabistan ile yapılan enerji anlaşması, Şubat ayında kamuoyuna duyurulmuştu.
6 milyar Euro’luk enerji kapitülasyonu
Enerji yönetimi, anlaşmanın yarattığı maliyeti “Çok ucuza elektrik alacağız” argümanıyla savunsa da, toplam maliyetin 6 milyar Euro’ya ulaşacağı tahmin ediliyor. Elektrik Mühendisleri Odası, anlaşmayı Osmanlı dönemindeki ‘kapitülasyonlar’ ile kıyaslayarak eleştirdi. Yapılan hesaplamalara göre, yalnızca Faz 1 kapsamındaki iki projenin maliyeti yaklaşık 2,5 milyar Euro olacaktır. Faz 2 için öngörülen ek maliyet ise 3,7 milyar Euro olacak ve toplam yük 6 milyar Euro’ya yaklaşacaktır.
