Vergi makamları zaman aşımı geçmiş dönemler için işletmelere “gönüllü” düzeltme çağrıları gönderiyor
29 Ocak 2026’da yayımlanan bilgilere göre Rusya’daki vergi organları, şirketlerden üç yıldan daha eski dönemlere ait vergi yükümlülüklerini yeniden gözden geçirmelerini ve ek ödeme yapmalarını istiyor. İş dünyası temsilcileri, katma değer vergisi ve gelir vergisi gibi kalemlere ilişkin bu taleplerin, normal denetim sürelerinin dolduğu dönemleri kapsadığını belirtiyor. Uygulama, artan bütçe baskılarıyla birlikte daha sık görülmeye başladı.
Vergi daireleri, bu dönemler için yerinde denetim yapma yetkisine sahip olmasa da şirketlere “bilgilendirme mektupları” gönderiyor. Bu yazılarda, beyanların yeniden kontrol edilmesi ve olası farkların gönüllü olarak kapatılması öneriliyor. Şirketler, resmî bir yaptırım olmamasına rağmen, idareyle sorun yaşamamak adına bu talepleri dikkate almak zorunda kaldıklarını ifade ediyor.
Sektör kaynakları, 2022 ve öncesine ait vergilerin özellikle hedef alındığını aktarıyor. Konuya ilişkin ayrıntılar, işletmelerden eski borçların ödenmesinin istenmesine dair haberde yer aldı.
Hukuki gri alan ve “yumuşak baskı” yöntemi dikkat çekiyor
Vergi uyuşmazlıkları alanında çalışan uzmanlar, bu tür taleplerin hukuki açıdan tartışmalı olduğunu vurguluyor. Denetim süreleri sona ermiş olsa da, vergi idaresi doğrudan inceleme yerine şirketlerin kendiliğinden düzeltilmiş beyanname vermesini bekliyor. Bu yaklaşım, mevzuatta açıkça yasaklanmamış olmakla birlikte net bir yasal dayanağa da sahip değil.
B1 danışmanlık grubunun vergi uyuşmazlıkları direktörü Irina Luzhina, son bir yılda birçok müşterinin benzer taleplerle karşılaştığını söyledi. Luzhina’ya göre vergi makamları, şirketlerin düşük tutarlı eski borçları kapatmayı tercih edeceği varsayımıyla hareket ediyor. Bu sayede idare, resmî denetim sürecine girmeden tahsilat sağlamayı hedefliyor.
Kept danışmanlık grubundan vergi ortağı Anton Stepanov ise bu adımların biçimsel olarak yasa dışı sayılamayacağını, ancak esas motivasyonun bütçe açığını kapatma ihtiyacı olduğunu dile getiriyor. Bu değerlendirmeler, vergi baskısının bütçe açığıyla ilişkilendirildiği analizde de yer aldı.
Bütçe açığı ve düşen enerji gelirleri baskıyı artırıyor
Rusya bütçesi 2025 yılında 5,7 trilyon ruble açık verdi ve bu rakam pandemi döneminden bu yana kaydedilen en yüksek seviye oldu. Hükümet, 2026’da açığı 3,8 trilyon rubleye düşürmeyi hedefliyordu. Ancak petrol ve doğal gaz gelirlerindeki sert düşüş bu planları zorlaştırdı.
Ocak 2026’da Urals tipi petrolün varil fiyatı 35–37 dolar aralığına geriledi. Bu seviye, bütçede öngörülen 59 doların oldukça altında kaldı. Sonuç olarak yılın ilk ayında petrol ve gazdan elde edilen vergi gelirleri 415 milyar ruble ile 2020’den bu yana en düşük düzeye indi.
Ekonomistler, mevcut fiyatlar ve döviz kuru korunursa bütçenin yaklaşık 3 trilyon rublelik ek enerji geliri kaybı yaşayabileceğini öngörüyor. Bu tablo, vergi idaresinin şirketlere yönelik tahsilat baskısını artıran temel etkenlerden biri olarak görülüyor.
İş dünyası belirsizlik ve artan risklerle karşı karşıya
Şirketler, geriye dönük vergi taleplerinin finansal planlamayı zorlaştırdığını belirtiyor. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için, geçmişte kapatıldığı düşünülen dönemlere ilişkin ek ödemeler nakit akışını olumsuz etkiliyor. Bazı girişimciler, talepleri reddetmenin daha büyük idari sorunlara yol açabileceğinden endişe ediyor.
Uzmanlar, bu uygulamanın vergi sistemine olan güveni zedeleyebileceği uyarısında bulunuyor. Vergi yükümlülüklerinin öngörülebilirliği, yatırım ortamı açısından kritik bir unsur olarak değerlendiriliyor. Sürecin yaygınlaşması hâlinde, işletmeler üzerindeki baskının artabileceği belirtiliyor.
Gelişmeler, Rusya ekonomisinde bütçe dengesi ile özel sektör üzerindeki yük arasındaki gerilimin derinleştiğine işaret ediyor. Tartışmalar, önümüzdeki aylarda vergi politikalarının nasıl şekilleneceği sorusunu gündemde tutacak.
