Rusya’da bölgesel istihdam kurumlarının verilerine göre gizli işsizlik son üç ayda önemli ölçüde arttı. RBC ve SmartLab tarafından yayımlanan verilere göre, eksik istihdam, zorunlu izin ve işten çıkarılma tehdidiyle karşılaşan çalışanların sayısı %50’den fazla artarak 254 bine ulaştı. Artışın büyük bölümü kısmi çalışma saatine veya haftasına geçirilen personelden kaynaklandı; bu kategori 2,6 kat büyüdü. Yaz aylarında bu oran %15’in altındayken, şimdi bu tür şirketlerdeki çalışanların yarısından fazlası kısıtlı çalışma rejimine geçti.
Ekonomik durgunluk reddediliyor
Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina’nın “istikrar” ve “büyüme” söylemine rağmen veriler, ekonominin fiilen durgunluk içinde olduğunu gösteriyor. Yetkililer bu süreci “yapısal adaptasyon” olarak nitelendiriyor. Ancak işletmelerin haftalık çalışma süresini azaltması ve maaşları kısmak zorunda kalması, üretim sektörlerinde zayıflamanın derinleştiğine işaret ediyor. Ekonomistler, bu eğilimin ülkenin savaş ekonomisine geçişiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirtiyor.
Savaş ve izolasyonun etkileri
Gizli işsizliğin artışı, Rusya’nın uluslararası izolasyonu ve devam eden savaşın ekonomik sonuçlarını yansıtıyor. Teknolojiye sınırlı erişim, ihracattaki düşüş ve bütçenin giderek daha fazla askeri harcamalara yönelmesi, sivil sektörün gerilemesine yol açıyor. Devlet yatırımlarının büyük kısmı savunma sanayisine ve propaganda faaliyetlerine aktarılırken, üretim dışı sektörler küçülüyor. Bu durum, uzun vadede iş gücü piyasasında kalıcı hasar riskini artırıyor.
Devlet söylemi ile gerçeklik arasındaki fark
Resmî makamlar “istihdam artışı” ve “enflasyon düşüşü” gibi başarıları öne çıkarsa da, bağımsız analizler reel ücretlerin azaldığını, bölgesel bütçelerin açık verdiğini ve sosyal hizmetlerin daraldığını ortaya koyuyor. Devlete bağlı büyük şirketler yeni imtiyazlar alırken, özel sektör personelini kısmak zorunda kalıyor. İş gücü piyasasında yaşanan bu çelişki, Kremlin’in ekonomik tabloyu kontrol altında gösterme çabasının bir yansıması olarak görülüyor.
Toplumsal yansımalar
Artan gizli işsizlik, Rus toplumunda ekonomik kırılganlığın yeni norm haline geldiğini gösteriyor. Birçok çalışan, gelirini koruyabilmek için kısmi çalışma modeline razı oluyor. Devlet ise bu durumu “geçici zorluklar” olarak tanımlamayı sürdürüyor. Ancak bütçe yükünün artması, borçlu bölgeler ve azalan sosyal harcamalar, bu eğilimin uzun süreli olabileceğine işaret ediyor.
