Rusya Devlet Duması, 2025 yılı federal bütçesine ilişkin üçüncü revizyonu kabul etti. Yeni yasa, bütçe açığının 5,7 trilyon rubleye (GSYH’nin %2,6’sı) yükseleceğini öngörüyor. Bu rakam, yıl başındaki tahminlerin beş katından fazla. Duma Başkanı Vyaçeslav Volodin, 21 Ekim’deki oturumda hiçbir milletvekilinin yasa tasarısına karşı çıkmadığını açıkladı.
Artan açık, büyüyen borç
Gelirlerin 36,6 trilyon ruble, giderlerin ise 42,3 trilyon ruble olacağı tahmin ediliyor. Bu durum 5,7 trilyon rublelik bir “bütçe deliği” yaratıyor. Hükümet, açığı kapatmak için borçlanmayı artırmayı planlıyor; bu yılki borçlanma programı 7 trilyon rubleye yükseltildi. Böylece devlet borcunun yıl sonunda 5,4 trilyon ruble artması bekleniyor.
Askeri harcamalar öncelikli, sivil sektör sıkıştı
Yeni düzenleme, askeri harcamaların altyapı, sağlık, eğitim ve teknoloji gibi sivil alanların önüne geçtiğini gösteriyor. Uzmanlar, bu eğilimin ülkeyi “askeri raylara oturtarak” uzun vadeli kalkınmayı durdurduğunu belirtiyor. 2026 bütçesinde gelirlerin 40,3 trilyon ruble, giderlerin ise 44,1 trilyon ruble olacağı öngörülüyor; bu da mali dengesizliğin süreceğine işaret ediyor.
Sosyal göstergeler düşüşte
2026 yılında asgari geçim düzeyi genel nüfus için 18.939 ruble olarak belirlendi. Çalışanlar için bu rakam 20.644, emekliler için 16.288, çocuklar için 18.371 ruble olacak. Artan askeri harcamalar karşısında sosyal harcamaların azalması, özellikle bölgelerdeki bütçeleri ve uzun vadeli yatırımları olumsuz etkiliyor.
Ekonomik tablo ve beklentiler
Rusya Maliye Bakanlığı, 2025 için enflasyon tahminini %7,6’dan %6,8’e düşürdü ve rublede sınırlı bir güçlenme öngördü. Petrol fiyatı beklentisi ise varil başına 56 dolardan 58 dolara revize edildi. Ancak analistler, devam eden savaş ve jeopolitik risklerin ekonomik iyileşmeyi geciktireceğini belirtiyor.
Yeniden yapılanma çağrısı
Ekonomistler, ülkenin askeri odaklı politikalardan sivil sektörlerin yeniden canlandırılmasına yönelmesi gerektiğini savunuyor. Uzmanlara göre bu değişim geciktikçe bedeli hem bütçede hem de insan sermayesinde ağırlaşacak.
