Vergi tahsilatıyla gelen iflas dalgası
24 Aralık 2025’te bazı Rus medya organları ve Telegram kanalları, Rusya’da karayolu inşaat şirketlerinin toplu biçimde iflasa sürüklendiğini bildirdi. Nedeni, Federal Vergi Servisi’nin (FNS) onlarca şirkete geriye dönük olarak yüksek tutarlı vergi ek tahakkukları çıkarması oldu. 2024–2025 yıllarına ait tahkim mahkemesi kararlarına göre, bütçeye toplam 9,5 milyar ruble ek ödeme talep ediliyor.
Bu talepler, M-12, M-4 “Don”, R-22 “Hazar” otoyollarının yanı sıra Sankt-Peterburg, Yeni Moskova ve Moskova bölgesindeki federal yol projelerinde görev alan büyük müteahhitleri kapsıyor. Örneğin “SK Dorlider” şirketine 776 milyon rubleden fazla, “Avtodor-Tambov”a 584 milyon rubleden fazla, “Tsentrdorstroy”a ise 106 milyon rubleyi aşan ek vergi, ceza ve faiz yükü getirildi.
Yıllarca tolere edilen uygulamalar bir anda suç sayıldı
Mahkeme kararlarına göre şirketler, sahte belge düzeni ve parçalanmış taşeron zincirleri yoluyla vergi yükünü azaltmaya çalıştı. Ancak sektör temsilcilerine göre bu “gri” uygulamalar yeni değil; aksine düşük bütçeli devlet ihaleleri ve şeffaf olmayan şartlar nedeniyle yıllarca fiilen teşvik edildi. Bugün ise aynı pratikler geriye dönük olarak suç kapsamına alınıyor.
Risk Kontrol Ajansı Başkanı Aleksey Kojevnikov’a göre FNS, davaların yüzde 95’inde kendi tezini kabul ettiriyor. Şirketlerin yaklaşık yüzde 30’u şimdiden iflas başvurusunda bulundu; bir o kadarının da 2026’da aynı akıbeti yaşaması bekleniyor. Vergi davaları sırasında hesapların bloke edilmesi, firmaları daha karar kesinleşmeden faaliyet dışı bırakıyor.
Hukukun baskı aracına dönüşmesi
Vergi idaresinin bu davalardaki yüksek kazanma oranı, birçok gözlemciye göre hukukun üstünlüğünden ziyade taraflar arasındaki eşitsizliği gösteriyor. İş dünyasının baştan dezavantajlı olduğu bir sistemde mahkeme süreci büyük ölçüde formaliteye dönüşüyor. Hesapların dava sonuçlanmadan dondurulması, fiili bir cezaya eşdeğer görülüyor.
Bu uygulamalar, Rusya’da açıkça ilan edilmeyen ancak fiilen uygulanan bir “gizli savaş vergisi” olarak değerlendiriliyor. Kremlin, yeni vergiler koymak yerine bütçe açığını ceza ve faizler üzerinden kapatmayı tercih ediyor. Sonuç olarak özel şirketler tasfiye ediliyor, sektörler zayıflatılıyor ve ekonomik istikrar aşınıyor.
Rekabetin çöküşü ve uzun vadeli maliyet
Onlarca yol inşaat şirketinin piyasadan çekilmesi, sektörde hızlı bir tekelleşmeye yol açıyor. Dar bir müteahhit çevresine bağımlılık, projelerin maliyetini artırırken kaliteyi düşürüyor. Rekabetin ortadan kalkması, yenilik ve verimlilik için gerekli zemini yok ediyor.
Bu süreçte devlet bütçesinden daha fazla para, daha düşük sonuçlar için harcanıyor. Nihai maliyet ise altyapı kalitesindeki düşüş ve artan kamu harcamaları yoluyla Rus toplumuna yansıyor. Kısa vadeli bütçe doldurma politikası, uzun vadede yol sektörünü ve daha geniş anlamda ekonomiyi zayıflatıyor.
