Türkiye’deki sürücüler için hız ihlali zamanı sona erdi. İçişleri Bakanlığı, 2026 yılından itibaren 81 ilde devreye aldığı yapay zeka destekli “Akıllı Koridor Sistemi” ile sürücülerin hızını ölçmek yerine, iki nokta arasındaki “ortalama hızı” temel alıyor. Bu yeni sistem, hızı yanı sıra “hatalı şerit değiştirme” ve “emniyet kemeri” ihlallerini yüksek çözünürlüklü lenslerle tespit ediyor ve cezaları anında e-Devlet’e kaydediyor.
SİSTEM NASIL ÇALIŞIYOR?
Ortalama Hız İhlal Tespit Sistemi, geleneksel “Yol = Hız x Zaman” formülüne dayanmaktadır. Örneğin, Ankara-İstanbul otoyolunda iki gişe arasındaki mesafe 100 kilometre ve hız sınırı 140 km/s olduğu varsayıldığında, bu mesafenin kurallara uygun bir sürücü tarafından en az 42 dakikada tamamlanması gerekmektedir.
Bir sürücü gişeden (A noktası) 14.00’da girdiğinde ve diğer gişeden (B noktası) 14.35’te çıktığında sistem otomatik olarak hesaplama yapar: “Bu araç 100 kilometreyi 35 dakikada gitmiş, ortalama hızı 171 km/s.” Hızını düşürse bile, sistem çıkış saatine bakarak aradaki zaman farkından dolayı cezayı belirler. Ceza makbuzu fotoğrafıyla birlikte dakikalar içinde onaylanır.
MOLAYLA KURTULMAK TARİH OLACAK
Yeni bir şehir efsanesi, sürücülerin “Mola verip ortalamayı düşürebiliriz” düşüncesidir. Ancak, 2026 itibarıyla sistemin açıkları ortadan kaldırılmıştır. Hız denetimleri, “Gişeden Gişeye” yerine “Kavşaktan Kavşağa” uygulamaları ile gerçekleştirilir.
Kuzey Marmara Otoyolu, İzmir-İstanbul Otoyolu ve Anadolu Otoyolu’nda kameralar her 10-20 kilometrede bir yerleştirilmiştir. Dolayısıyla, mola vermeden önce geçen mesafede hız sınırını aşan sürücü, cezadan kaçamayacaktır. Mola, sadece sonraki parkur için ortalamayı düşürür, geçmiş ihlalleri silmez.
YAPAY ZEKA DENETİMİ
2026 model PTS kameralarının yetenekleri hız ölçümü ile sınırlı değildir. Bu kameralar, “Kızılötesi (IR) ve Yüksek Çözünürlüklü” lenslere sahiptir. Karanlıkta bile aracın içini net bir şekilde görüntüleyebilirler.
Yapay zeka algoritmaları, görüntüleri saniyede binlerce kez tarayarak şunları tespit eder:
Emniyet Kemeri: Sürücünün veya ön yolcunun kemeri takılı mı? (Düşük ışıkta bile sistem kemerin gerginliğini algılayabilir).
Cep Telefonu: Sürücünün elinde telefon var mı? Kulağına götürmüş mü?
Şerit İhlali: Kamyon ve otobüslerin yasak olan sol şeridi kullanması, emniyet şeridi ihlalleri. Bu cezalar artık sadece polis kontrolünde değil, kameralar tarafından da belirleniyor.
YÜZDE 10 TOLERANS VE HIZ LİMİTLERİ
Birçok sürücünün kafa karışıklığına neden olan “Yüzde 10 Tolerans” kuralı, hız sınırının %10 üzerinde ceza yazılmadığı anlamına gelmemektedir. Bu, cihazın hata payıdır.
Otoyollar (140 km/s): Ceza sınırı 154 km/s’den başlar.
Bölünmüş Yollar (110 km/s): Ceza sınırı 121 km/s’den başlar.
Akıllı koridorlarda, ortalama hızınızın 1 km/s bile tolerans sınırını aşması ceza almanıza sebep olur. Anlık radarlarda polis inisiyatif kullanabilir, ancak bilgisayar sistemleri kullanamaz.
RADAR TESPİT CİHAZI KULLANMAK YASA DIŞI
Bazı sürücüler, radar noktalarını gösteren cihazlar veya mobil uygulamalarla sistemden kaçmaya çalışsa da, 2026 trafik mevzuatında, araçta “Radar Tespit Cihazı” bulundurmanın ağır cezaları bulunmaktadır ve gerektirdiği durumlarda bu cihazın müsaderesi gerçekleşir. Ortalama hız sisteminde radarın nerede olduğunun önemi yoktur; önemli olan, A noktasından B noktasına ulaşma sürenizdir.
