İstanbul Planlama Ajansı (İPA) Eylül 2025 verilerine göre, İstanbulluların yarısı geçimlerini sağlamakta zorlanıyor. Kredi kartı borcunu ödeyemeyenlerin oranı yüzde 40’a ulaşırken, katılımcıların yüzde 18,3’ü tüm fatura ve aidatlarını ödeyemediklerini bildirdi.
İPA’nın aylık olarak yayımladığı İstanbul Barometresi’nin Eylül 2025 sayısı, kentin ekonomik durumuna dair endişe verici bulgular ortaya koydu. Araştırma, hanehalkı gelirlerinin hızla azaldığını, borç yükünün arttığını ve ekonomik umutsuzluğun derinleştiğini gösterdi.
Katılımcıların yüzde 37,8’i Türkiye ekonomisinin kötüleşeceğini düşünürken, yalnızca yüzde 21,9’u ekonomik durumu iyileşeceğini öngörüyor. Kendi ekonomik durumunun düzeleceğini düşünenlerin oranı ise yüzde 26,1’de kaldı. İPA verilerine göre İstanbul’daki ekonomik algı, son altı ayın en düşük seviyesine geriledi.
BORCUN YALNIZCA ASGARİSİ ÖDENEBİLDİ
Araştırmaya katılanların yüzde 40’ı kredi kartı borcunun yalnızca asgarisini ödeyebildi. Tüm borcunu ödeyebilenlerin oranı, bir ayda yüzde 47,6’dan yüzde 40,6’ya düştü. Alt gelir grubundaki katılımcıların yüzde 11,3’ü ise hiçbir ödeme yapamadığını bildirdi.
İPA uzmanları, bu eğilimin hanede borç sarmalının derinleştiğini ve gelirlerin krediye bağımlı hale geldiğini vurguladı.
“HER ÜÇ KİŞİDEN BİRİ TEMEL İHTİYAÇLARINI KARŞILAYAMIYOR”
Katılımcıların yüzde 53,9’u “geçinmekte zorlandığını”, yüzde 31,4’ü ise artık temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamadığını ifade etti. Bu oran, bir önceki ayın yüzde 22,1 seviyesiyken, Eylül ayında her üç kişiden birinin temel ihtiyaçlarını karşılayamadığı tespit edildi.
Araştırmaya katılanların yüzde 49,5’i hanesinde yeterli gıdaya erişim kaygısı taşıdığını belirtti. “Sıklıkla endişe duydum” diyenler ise yüzde 17,9’a yükseldi. Gıda harcamaları, İstanbul’daki yaşam maliyetinin en hızlı artan kalemi olmaya devam ediyor.
BAZI ÖDEMELER YAPILAMIYOR
Eylül ayında katılımcıların yüzde 18,3’ü tüm fatura ve aidatlarını ödeyemediğini aktardı. En çok aksayan ödemeler arasında elektrik faturası (yüzde 61), su faturası (yüzde 52,7) ve doğalgaz faturası (yüzde 44,5) yer aldı.
EKONOMİK RİSKLER ARTACAK ENDİŞESİ
Katılımcıların büyük bir kısmı, önümüzdeki altı ay içinde ekonomik risklerin artacağını düşünüyor. Yüzde 73,5’i işsizliğin yükseleceğini, yüzde 87,1’i dövizin artacağını öngörüyor. Ayrıca, katılımcıların yüzde 40,7’si ekonomik büyümenin azalacağına inanıyor.
Bu ayın tematik dosyasında “Devlet ve özel okullar arasındaki farklar” konusuna değinildi. Velilerin büyük bir kısmı, özel okul ücretleri ve kırtasiye-giyim gibi yan giderlerdeki artış nedeniyle çocuklarının eğitimine devam etmekte zorlandıklarını belirtti.
EKONOMİK DAYANIKLILIK HIZLA ERİYOR
İPA’nın gündem araştırmalarına göre, Eylül ayında İstanbul’da halkın öncelikli gündemi ekonomi, adalet ve toplumsal güvenlik oldu. İPA’dan yapılan değerlendirmede, “İstanbulluların ekonomik dayanıklılığı hızla zayıflıyor. Gelir-gider dengesinin bozulması, yaşam maliyetindeki artış ve borçlanma, sosyal refah üzerinde ciddi baskılar yaratıyor.” ifadeleri kullanıldı.
