Hürmüz Boğazı’ndaki artan gerilim, küresel enerji akışını kesintiye uğratarak petrol fiyatlarında keskin bir yükselişe neden oldu. Bu durum, Türkiye’nin plastik sektörünü derinden etkiledi. Hammadde maliyetlerindeki hızlı artış ve tedarik sorunları nedeniyle pek çok üretici faaliyetlerini durdurdu ve bayram tatiline erken çıktı.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ GELİŞMELER
Ekonomim’den Merve Yiğitcan’ın haberine göre, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler petrol fiyatlarını hızla yükseltirken, reel sektörde bir hammadde krizi meydana getirdi. Plastik sektöründe kullanılan polimerin fiyatındaki yükseliş, üretimi olumsuz yönde etkiledi.
FABRİKALAR ÜRETİMİ GEÇİCİ OLARAK DURDURDU
Sektörde birçok tesis üretim hızını yavaşlatırken, bazı fabrikalar bayram tatilini erkene alarak faaliyetlerini tamamen durdurdu. Sektör temsilcileri, devam eden üretim için kamu ihalelerinde “mücbir sebep” ilan edilmesi ve hammadde üzerindeki ek vergilerin geçici olarak kaldırılması gerektiğini belirtiyor.
HAMMADDE FİYATLARINDA YÜZDE 80 ARTIŞ
TOBB Plastik, Kauçuk ve Kompozit Sanayi Meclisi Başkanı Yavuz Eroğlu, plastik hammaddelerinde türüne göre yüzde 60 ile yüzde 80 arasında bir fiyat artışı yaşandığını vurguladı. Türkiye’nin plastik hammadde tedarikinde büyük ölçüde Orta Doğu’ya bağımlı olduğunu ifade ederken, Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın Türkiye üzerinde doğrudan etkisi olduğunu kaydetti.
MALİYET ARTILARI DİĞER SEKTÖRLERE YAYILACAK
Eroğlu, lojistik maliyetlerinin de hızla arttığını belirterek, taşımacılık maliyetlerinin yüzde 70 oranında yükseldiğini, sigorta şirketlerinin risk primlerini ise iki katına çıkardığını aktardı. Bu artışlar nihai ürün fiyatlarına yansımaya başladı. Özellikle ambalaj sektöründe maliyetlerin ilk etapta yüzde 25 civarında arttığı belirtildi, plastik ürünlerin çok sayıda sektörde kullanılması nedeniyle enflasyon baskısının geniş bir alanda hissedilebileceği ifade edildi.
ÜRETİM GEÇEN HAFTA DURDU
Hammadde fiyatlarındaki belirsizlik ve tedarik sorunları, üretimi yavaşlatırken, birçok tesis bayram tatiline erkenden girdi. Gaziantep ve İstanbul’daki bazı tesisler, üretimi durdurarak bu durumu doğruladı. Petrol fiyatlarında bir gerileme yaşanmaması durumunda, kapasite kullanım oranlarında ciddi düşüşler görülebilir.
MÜCBİR SEBEP TALEBİ
Eroğlu, sabit fiyatlı kamu ihaleleriyle çalışan firmaların artan maliyetlerin etkisiyle zorlandığını belirtti. Bu durumun “mücbir sebep” kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini kaydederken, hammadde üzerindeki vergi yükünün de geçici olarak askıya alınmasının üretimi ve enflasyonla mücadeleyi destekleyeceğini ifade etti.
BAYRAM TATİLİ ERKEN BAŞLADI
Züccaciyeciler Derneği (ZÜCDER) Başkanı Burak Önder, plastik sektöründeki hammadde sıkıntısının büyüdüğünü vurguladı. İstanbul, Gaziantep, Adana ve Konya gibi üretim merkezlerinde birçok fabrikanın bayram tatilini 9 güne çıkararak üretimi durdurduğunu aktardı. Sorunun yalnızca lojistikten kaynaklanmadığını dile getirdi.
Önder ayrıca, bazı hammadde satıcılarının piyasadaki belirsizlik nedeniyle satışları durdurduğunu belirterek, stokların kısıtlı olması ve talep zayıflığı nedeniyle fabrikaların üretimi geçici olarak durdurma kararı aldığını ifade etti. Türkiye’de plastik hammaddesinde yerli üretimin yalnızca ihtiyacın yüzde 12’sini karşıladığına dikkat çeken Önder, kritik hammaddelerde (özellikle PVC) ithalat üzerindeki ek vergilerin geçici olarak kaldırılmasının piyasayı rahatlatabileceğini belirtti.
